Apple ги менува правилата за Европската унија по трет пат откако Брисел ѝ покажа дека законот важи и за неа. Оваа недела компанијата објави поедноставена структура на провизии: наместо таксата по инсталација, која развивачите ја плаќаа за секое симнување, сега важи рамна провизија од 5 проценти врз дигиталните производи во апликациите што се дистрибуираат надвор од App Store или преку веб.

Тргнете чекор назад и ќе видите зошто оваа најава воопшто постои. Минатата година Европската комисија ѝ изрече казна од 500 милиони евра на Apple за непочитување на Законот за дигитални пазари и најави нови казни ако ништо не се смени. Apple тогаш понуди нова шема на такси – толку сложена што критичарите ѝ дадоа име: „злонамерно почитување”. Такса за прво стекнување корисник, такса за услуги на продавницата, различни нивоа на услуга според потребите на развивачот. Формално усогласено, практично непроодно.

Сега бројките изгледаат вака. Провизијата за купување во апликација паѓа на 26 проценти наместо вообичаените 30. Мнозинството развивачи и понатаму ќе плаќаат намалени 15 проценти преку програмите за мали бизниси, мини-апликации и видео партнери, како и за автоматски обновливи претплати по првата година. Кој користи туѓ систем за наплата, плаќа 20 проценти – или 10 ако е во некоја од тие програми.

Има и услов што ретко се спомнува во насловите: развивачот се заклучува за дванаесет месеци на избраниот модел на плаќање. Избра ли еднаш надворешна наплата, нема враќање до истек на годината. За фирма со три вработени, тоа не е техничка ситница – тоа е буџет.

Најконкретната промена е онаа за алтернативните продавници на апликации. Досега, за да отвориш своја, требаше или да докажеш сериозна финансиска поддршка, или да бидеш во програмата за развивачи најмалку две години и да имаш апликација со над милион инсталации во Унијата за претходната година. Сега тие прагови не се задолжителни. Доволно е да си јавна компанија, да поминеш финансиска ревизија или да имаш капитал од инвеститори. Прагот падна, но не исчезна.

Apple воведе и заштитни ограничувања: надворешните линкови се забранети во апликациите од категоријата за деца, а корисниците под осумнаесет години ќе бараат родителска дозвола за купување надвор од App Store.

Прашањето што останува е кој всушност ја добива оваа битка. Брисел притисна, Apple отстапи – три пати за две години, секој пат по казна или закана од казна. Тоа е моделот. Регулаторот пишува, компанијата пресметува колку чини непочитувањето, па се движи точно толку колку што мора. А Македонија не е во Унијата, што значи дека овие проценти не важат тука. Развивачите од регионот што продаваат на европски пазар ги користат новите правила; сите други гледаат како се решава нешто на кое немаат глас.