Има еден швајцарски град што редовно се појавува на списоците „најубави“, а ретко на маршрутите на туристите што летаат кон Швајцарија. Се вика Тун, лежи во кантонот Берн, и името му доаѓа од келтското dunum – утврден град. Седи на брегот на езеро што лете е центар на целиот општествен живот, а во ведрите денови на неговата површина се огледуваат Алпите.

Тун бил дел од Светото Римско Царство и во средниот век добил статус на град, што го претворило во трговски центар. Но за туризам станал интересен дури во 19 век, кога на езерото пристигнал првиот парен брод, а во 1859 стигнала железничката линија од Берн. Тогаш дошол и еден жител што вреди да се спомене: Шарл Луј Наполеон, идниот Наполеон III, кој тука се школувал во артилериската воена академија.

Не бил единствениот што поминал низ овие улици. Гете застанал тука во 1779, за време на своето второ патување низ Швајцарија. Јоханес Брамс поминал неколку лета во населбата Хофштетен, каде компонирал дела инспирирани од езерото и планините. А Фердинанд Ходлер, едно од клучните имиња на средноевропскиот симболизам, токму овде ги направил првите чекори како сликар.

Разгледувањето почнува во средновековното јадро, поточно на Obere Hauptgasse – улица со две нивоа и подигнати тротоари, најфотографираната во градот. Денес долу има кафулиња и продавници, но некогаш долното ниво биле магацини и работилници, а горното служело како пешачка зона и влез во становите. На број 33 живееле Наполеон III и неговата мајка.

На крајот од улицата е Rathausplatz, плоштад изграден околу 1500 година, каде секоја сабота се поставува пазар со зеленчук, овошје и локални специјалитети. Тука се и Општината – зграда што комбинира доцна готика со рана ренесанса – и барокната Burgerhaus од 18 век. Другиот важен плоштад, Mühle, до 1970 година бил место каде житото се мелело во брашно; во осумдесеттите е преуреден и денес е центарот на ноќниот живот.

Градот го дели реката Аар, преку која поминуваат дрвени мостови и постојат брани што го регулираат протокот на излез од езерото. Лете е сосема нормално да видиш сурфери како ги користат струите крај отворените порти – сурфање во река, среде град, под Алпите. На еден дел реката формира мал остров, каде е трговската зона Bälliz со неделните пазари.

До горниот дел се качува по Kirchtreppe – стрмни тесни скали покриени со дрво, каде дури и олуците се прилагодени на формата и имаат двојна висина. На половина пат има мал павилјон со ѕидни слики, доволна причина да застанеш и да земеш здив.

Горе прво се гледа црквата со осумаголна кула и пространа барокна лаѓа. По Реформацијата била адаптирана за проповеди врз постојната структура, но во 1737 морала да биде срушена поради лоша состојба и повторно изградена.

До неа е замокот, чии четири бели кули се гледаат од секоја точка во градот. Го граделе војводите од Церинген во 12 век, за да ја покажат својата моќ и контролата над трговските патишта. Денес во него има музеј на пет ката со над 17.000 предмети – црковни таписерии од 13 и 14 век, и дагеротипија на замокот снимена во 1844 од Франциска Мелингер, првата швајцарска фотографка.

Во градината околу замокот се наоѓа Thun Panorama, една од најстарите зачувани панорамски слики во светот. Кружно платно од 360 степени, направено меѓу 1809 и 1814 од Маркард Вохер, високо седум и долго 38 метри – градот, каков што бил пред повеќе од два века.

Ако останеш подолго: крајречната шетачка патека од старото јадро до Хунибах е околу два километри. Патем се гледа зградата на некогашниот хотел Thunerhof, изграден во 1875 со римски столбови, ѕидни слики и витражи – најлуксузниот во регионот сè додека Првата светска војна не го уништи бизнисот; хотелот дефинитивно затвори во 1934, а денес во него е Музејот на уметност. На јужниот брег пак е замокот Шадау, граден меѓу 1846 и 1854 за банкар од Нојенбург, денес бутик-хотел со ресторан.

Значи: 17.000 музејски предмети, панорама од 38 метри, замок од 12 век и езеро во кое се огледуваат Алпи. Сето тоа во град за кој повеќето патници ниту слушнале, затоа што возот од Берн трае помалку од половина час и повеќето поминуваат низ него без да слезат.