101.022 работат без пријава, 90.020 се невработени: сивата бројка ја надмина официјалната

Невработеноста падна на 11,3 отсто. Владата тоа може да го стави на билборд. Но во истиот квартал бројот на неформално вработени стигна 101.022 луѓе – повеќе од сите официјално невработени во земјата, кои се 90.020.

Значи имаме повеќе луѓе кои работат без договор отколку луѓе кои воопшто немаат работа. Тоа е бројката што ја кажува вистинската состојба на пазарот на трудот, а не стапката од билбордот.

Според податоците на Државниот завод за статистика за второто тримесечје од 2026 година, активното население изнесува 798.718 лица, од кои 708.698 се вработени. Во споредба со истиот период лани, бројот на вработени бележи раст од еден отсто, а бројот на невработени е намален за 1,5 отсто. Стапката на активност е 52,5 отсто, стапката на вработеност 46,6 отсто.

Каде работат сивите сто илјади

Неформалната вработеност порасна за 7,2 отсто во однос на претходното тримесечје. Најголемиот дел – 51.487 лица, или 51 отсто – работи во земјоделството, шумарството и рибарството. Дополнителни 17,2 отсто се во градежништвото.

Двете дејности се сезонски, што значи дека дел од скокот е очекуван. Но сезонскиот аргумент објаснува зошто бројката расте лете, не зошто воопшто постои сто илјади луѓе кои работат без пријава. Тие немаат стаж, немаат боледување, немаат основа за пензија. Нивната работа влегува во БДП, но не влегува во ниту еден нивни личен документ.

Неформалната вработеност не е само работа на црно во тесна смисла. Опфаќа работници без формализиран договор, самовработени во неформални економски единици и неплатени семејни работници – жената која цела година работи на нива што не е нејзина, синот кој помага во градежната фирма на таткото.

Кој останува надвор

Младинската невработеност на возраст од 15 до 29 години достигнува 24 отсто – двојно повеќе од националниот просек. Учеството на жените на пазарот на трудот е 43 отсто, наспроти 62,4 отсто кај мажите. Кај невработените, 63,6 отсто се мажи, 36,4 отсто жени. Кај вработените – 57,7 отсто мажи, 42,3 отсто жени.

А стапката од 11,3 отсто, која кај нас се чита како успех, е речиси двојно повисока од просекот во Европската Унија, каде во јуни изнесуваше шест отсто, односно 6,3 отсто во еврозоната.

Бројката паѓа. Прашањето е дали паѓа затоа што луѓето наоѓаат работа, или затоа што престануваат да се пријавуваат како невработени – и тргнуваат на нива каде никој не ги брои.