Сојузот што со децении се нарекуваше „заштитен ѕид“ во германската политика синоќа доби пукнатина што веќе не се крие со изјави. Според излезните анкети, Алтернатива за Германија освои 44,5 отсто на покраинските избори во Саксонија-Анхалт. Речиси половина од сите гласови во една сојузна покраина, за партија што досега не раководела со ниту една.

Христијанско-демократскиот сојуз на канцеларот Фридрих Мерц, партијата што ја држеше Германија како синоним за стабилност, падна на околу 23 отсто. Двојно помалку. Тоа не е загубен избор, тоа е избришан терен.

Партијата што ниту еднаш не владеела – сега е на прагот

АфД со месеци водеше во истражувањата со над 40 отсто, а нејзиниот кандидат за покраински премиер Улрих Зигмунд отворено бараше најмалку 45. Значи, никого не изненади. И тоа е поинтересниот дел од приказната: сите знаеја што доаѓа и никој немаше што да понуди наспроти тоа.

До сега АфД не раководела со ниту една германска сојузна покраина. Апсолутното мнозинство би ѝ овозможило да го заобиколи она што Германците го викаат Brandmauer – неформалното правило дека етаблираните партии не соработуваат со неа. Правило кое функционира точно додека математиката дозволува.

А математиката овојпат е тесна. Четириесет и четири и пол отсто гласови не значат автоматски мнозинство на пратенички места – тоа зависи од тоа колку помали партии ќе го поминат прагот од пет отсто. Ако АфД остане без апсолутно мнозинство, формирањето влада станува многу покомплицирано, бидејќи останатите големи партии однапред ја исклучија коалицијата со неа.

Тестот што не беше за Саксонија-Анхалт

Гласањето во оваа источногерманска покраина не е локална работа. Тоа е првата вистинска оцена на политиката на владата на Мерц, и оценката е тврда. АфД го градеше резултатот на четири теми: миграција, безбедност, економско незадоволство и презир кон постојниот политички естаблишмент. Ниту една од нив не е измислена – сите се вистински проблеми на кои некој друг требаше да одговори прв.

Покраинската организација на АфД во Саксонија-Анхалт е класифицирана како крајно десничарска екстремистичка организација од страна на покраинската служба за заштита на уставниот поредок. Партијата ја отфрла таа квалификација. Четириесет и четири и пол отсто од гласачите очигледно исто така.

Ако проекцијата се потврди, ова е еден од најголемите политички пробиви на АфД од основањето, и сериозен сигнал пред изборите во другите источни покраини. Балканот многупати ја слушна лекцијата дека етикетирањето на еден електорат не го намалува – го зголемува. Прашањето е дали Берлин ја слуша сега.