Обвинителството ја зголеми штетата за која се товарат обвинетите во случајот „Државна лотарија“ – од 507.623.173 денари, односно околу 8,2 милиони евра, на околу 596.125.511 денари или околу 9,7 милиони евра. Промената произлегла од вештачење. Тоа е милион и половина евра повеќе одошто пишуваше во претходната верзија на обвинителниот предлог.

Пред Основниот кривичен суд Скопје, поранешниот прв вицепремиер и висок екс-функционер на ДУИ Артан Груби, спроведен со полициска придружба од куќен притвор, на прашањето дали се чувствува виновен одговори кратко: „Не“. Исто се изјаснија и поранешниот генерален секретар на Владата Методија Димовски, како и четворица членови на Надзорниот одбор на Државна лотарија.

Рочиштето падна на превод

Осмиот обвинет, Башким Авди, воопшто не се изјасни за вина – рече дека обвинението и доказите не ги добил на албански јазик и не разбира за што е обвинет. Судијката Билјана Шуплиновска-Јовевски немаше друг избор освен да ја одложи главната расправа.

Правото на употреба на мајчиниот јазик во судска постапка е неспорно и никој во судницата не го оспори. Она што судијката го праша е зошто барањето доаѓа дури сега. На претходното рочиште, на 24 август, сите правни поуки на Авди му биле дадени на албански јазик преку судски преведувач. Неговиот адвокат Асмир Алиспаиќ е ангажиран од истиот датум. Обвинителот Александар Давчевски рече дека обвинетиот го злоупотребува неспорното право, особено што станува збор за притворски предмет.

Двете страни се во право за различни работи, и тоа е поентата. Правото постои. Моментот во кој се повикува на него го одлага судењето. Кога овие две работи ќе се совпаднат во притворски предмет, судот останува без опции.

Од проневера во злоупотреба

Она што најмалку се спомнува, а најмногу значи, е промената на правната квалификација. Истрагата тргна во декември 2024 година со сомневање за проневера во службата. Со обвинителниот предлог квалификацијата стана злоупотреба на службената положба и овластувања.

Разликата не е техничка. За проневера во службата со прибавена значителна имотна корист, Кривичниот законик предвидува од најмалку четири до дваесет години затвор. За злоупотреба на службена положба – од една до пет.

Јавниот обвинител Даниел Коцев го објасни тоа отворено: „Квалификацијата е променета затоа што не обезбедивме докази со коишто ќе успееме да го докажеме делото проневера.“ И додаде реченица што вреди да се задржи: „Сега имаме проблем затоа што е помала казната. Меѓутоа, нам како јавни обвинители никој не ни дава право да поднесуваме обвиненија во зависност од тоа каква казна е пропишана.“

Тоа е принципиелен одговор. Прашањето кое останува е зошто по речиси две години истрага доказите за потешкото дело не се обезбедиле.

Куќен притвор и класифицирана информација

Груби се појави на граничниот премин „Блаце“ по повеќе од една година бегство и наместо во притвор, заврши во куќен притвор. Коцев објасни дека до Обвинителството стигнала информација од МВР која содржи и сознанија на АНБ дека му е загрозена безбедноста, класифицирани и декласифицирани само за потребите на постапката.

„Тоа не е информација, како што беше пренесувано во јавноста, дека не било безбедно во Шутка за Артан Груби, туку станува збор за многу комплексна информација која содржи информации за две години наназад“, рече обвинителот.

Првообвинетиот Прпарим Бајрами не е во судницата – сè уште е во бегство, по него е распишана меѓународна потерница и судот донесе решение да му се суди во отсуство.

Според обвинението, обвинетите во текот на 2023 и 2024 година ги пречекориле границите на своите службени овластувања при противзаконска набавка на видеолотариски терминали, иако знаеле дека АД „Државна лотарија“ нема право самостојно да приредува електронски игри на среќа. Одбраната тврди дека обвинението е неосновано. Адвокатот Гоце Ристески вели дека се цврсто убедени во невиноста на својот клиент.

Судењето продолжува. Дотогаш, најконкретното нешто што излезе од оваа судница е дека сумата порасна за милион и половина евра, а можната казна се сведе на четвртина.