Две години по смртта на 37-годишниот Армин Џутовиќ во Љубљана, снимката од полициските камери е пуштена во судницата. Седум минути материјал кој сега е клучен доказ против шестмина полицајци.

Хронологијата е кратка. Полицијата била повикана откако Џутовиќ фрлал столчиња на тераса на локал и удрил холандски турист. На снимката се гледа дека тој првично ги послушал наредбите. Кога полицајците му соопштиле дека ќе го стават во лисици, се испаничил и се обидел да побегне. Тогаш го соборуваат на земја.

Повеќе од минута со рака околу вратот

Еден од полицајците го држел за вратот подолго од минута. Џутовиќ повеќепати изговорил дека не може да дише. Потоа лежи неподвижен, со лисици, додека неколкумина полицајци стојат покрај него – без да започнат реанимација. Починал во болница три дена подоцна.

Обвинителството тврди дека ги пречекориле овластувањата при употреба на сила. Еден полицаец се обвинува за предизвикување смрт од небрежност, останатите петмина за непружање помош. На едно од рочиштата, еден од обвинетите побарал снимката да се исфрли од доказите.

Двете верзии на истата интервенција

Ова е делот на кој најмногу вреди да се обрне внимание. Првичната полициска истрага не нашла поголеми неправилности. Дури подоцнежната контрола од Полициската управа заклучила дека употребената сила била незаконска, невешта и непропорционална, дека бил применет стисок околу вратот и дека првата помош доцнела.

Ист материјал, две спротивни оценки. Разликата не е во доказите туку во тоа кој ги гледал и по колку време. Ако нема снимка од камера, која верзија остануваше како официјална?

Братот: тој беше во тешка психичка состојба

Братот на Џутовиќ изјави дека Армин во тој момент минувал низ тешка психичка состојба и дека доколку постапиле како што треба, можеби денес би бил жив. Тоа не е правно тврдење, туку реченица на човек кој две години чекал некој институционално да каже што се случило.

Зошто ова е приказна и за нас

Словенија е во ЕУ повеќе од дваесет години, со систем што теоретски треба да биде преполн со контроли и внатрешни надзори. Сепак требаше снимка од камера, две години и второ надзорно тело за да се стигне до судница.

Прашањето не е дали кај нас има слични интервенции – прашањето е што останува од нив кога нема снимка. Оваа снимка постои случајно за жртвата, а неслучајно за системот: ја направија самите полицајци. Кој ќе одговара кога снимката ја нема?