Пред месец и половина, според податоците внесени во електронскиот дневник, недостасувале околу 4.900 првачиња. Денес, според министерката за образование и наука Весна Јаневска, разликата е околу 1.500.

Разликата меѓу двете бројки е 3.400 деца. Што се случило со нив?

Ништо. Училиштата не ги внеле навремено во електронскиот дневник, иако тоа им е обврска.

„За среќа, бројката драстично се намали“

Формулацијата на министерката го открива проблемот со целиот пристап. Ништо не се намалило – само податокот станал поточен. Една иста реалност беше пријавена двапати, со разлика од 3.400 деца, и во тој интервал врз таа бројка се градеше јавна дебата за демографскиот колапс.

Јаневска објаснува дека искуството од претходните години покажува оти дел од првачињата се запишуваат кон крајот на август и во текот на септември. „До крајот на септември се запишуваат, што е лоша навика, но и тоа ќе се обидеме да го поправиме“, рече таа.

Дополнително, посочи дека во 2020 година биле родени околу 800 деца помалку во однос на претходната година, што треба да се земе предвид при споредбата.

„Не е добро што бројката е намалена, но не е толку голема како што изгледаше пред месец и половина“, рече министерката.

Иселувањето: „има впечаток“

Најинтересниот дел од нејзиното гостување во „Ноќно студио“ на 4ТВ не беа првачињата, туку иселувањето.

„Има впечаток, иако статистичките податоци ќе ги видиме на крајот на годината, дека тој бран е нешто малку намален“, изјави Јаневска, наведувајќи дека во текот на месецов имало случаи на ученици кои се доселиле во земјава.

Впечаток. Иако статистичките податоци ќе ги видиме на крајот на годината.

Министерка за образование дава јавна проценка за најголемиот демографски процес во земјава, и самата признава дека нема податок врз кој таа проценка се потпира. Ако и бројката на првачиња – што е директно мерлива и лежи во сопствениот електронски дневник на министерството – промашила за 3.400 деца, тешко дека впечатокот за иселувањето е поцврста основа.

Кој е виновен за демографијата

На прашањето за демографските трендови, министерката понуди список причини: променет начин на живот, лични амбиции, желба за полесен и покомфорен живот, променети улоги во семејството. Го спомна и избегнувањето одговорност.

„Не можеме да се мешаме во личните одлуки на луѓето, но факт е дека имаме лоша демографија. Кога би имале поголем број раѓања, немаше да се соочуваме со празни училници и потреба од оптимизација во образованието“, порача Јаневска.

Истата министерка на почетокот на учебната година им порача на првачињата, покрај знаење, да побараат и „братче или сестриче“.

Економската состојба и вработеноста, според неа, се важни, но не и единствени фактори.

Празната училница не се полни со апел

Поентата не е дека министерката греши за демографијата – бројот на раѓања навистина паѓа, и тоа навистина ги празни училниците. Поентата е кој се именува како носител на решението.

Во целата листа причини што ја наведе, отсуствува која било институција. Причините се лични одлуки, животен стил, амбиции и избегнување одговорност. Со други зборови – родителите.

Министерството за образование не влијае на бројот на раѓања. Но влијае на тоа дали податоците во сопствениот електронски дневник се точни, а токму тие податоци промашија за 3.400 деца. И влијае на тоа дали семејството што размислува да остане, гледа училиште во кое вреди да го запише детето.

Вистинската статистика за иселувањето доаѓа на крајот на годината. До тогаш имаме впечаток.