Росатом ќе ѝ продава струја на Индонезија од пловечки нуклеарни централи – првите мегавати дури за пет години

Државната корпорација „Росатом“ и индонезиската компанија PT Pembangkit Listrik Nuklir потпишаа договор за снабдување со електрична енергија на источниот дел од Индонезија преку пловечки нуклеарни енергетски блокови. Договорот е потпишан во Москва, на маргините на Руската енергетска недела, а руската страна веднаш го прогласи за светски преседан: прв извозен проект за испорака на струја од ваков тип централа.

Бројките, кога ќе се тргне маркетингот настрана, се поскромни од насловите. Договорот предвидува два пловечки блока ПЕБ-100, со вкупна моќност од 200 мегавати, за потрошувачите на северот на островот Халмахера, во регионот Северно Малуку. Централите ќе користат бродски реактори од фамилијата РИТМ. Првите мегавати се очекуваат пет години откако ќе стапат на сила основните услови од договорот. Значи, не утре, и не следната година.

Проектот, според потписниците, се реализира во формат „бизнис со бизнис“, исклучиво со приватни инвестиции и без пари од државниот буџет на Индонезија. Генералниот директор на „Росатом“, Алексеј Лихачов, рече дека соработката со Индонезија „се развива многу динамично“ и дека ова е „прв светски извозен договор за испорака на електрична енергија од пловечки нуклеарен енергетски блок“. Еден од индонезиските инвеститори му заблагодари лично на рускиот претседател Владимир Путин за, како што рече, плодната соработка.

Поширокиот контекст. „Росатом“ од 2020 година ја користи пловечката централа „Академик Ломоносов“, а според компанијата моментално има 27 активни градилишта во девет земји, вклучително и првата извозна мала нуклеарна централа во Узбекистан. Во светот, според „Росатом“, во фаза на проектирање се околу 80 слични концепти. Западот ја санкционира Русија, а руската нуклеарна индустрија во меѓувреме склучува договори од Централна Азија до Пацификот.

Остануваат прашањата што ги нема во соопштенијата. Индонезија е земја со чести земјотреси и цунами, а нуклеарен реактор ќе стои закотвен покрај нејзиниот брег. Кој ќе одговара ако нешто тргне наопаку – приватниот инвеститор, Москва или Џакарта? И колку од „договорот на векот“ ќе остане кога за пет години ќе дојде време за првиот мегават?

На Балканот нуклеарната енергија е тема што повеќе се спомнува отколку што се гради. Индонезија одлучи да не чека – туку централата да ѝ дојде по море. Колку балкански држави би прифатиле нуклеарна централа да им пристигне со брод, и од кого би ја купиле?