Иранка (23) осудена на смрт поради објава на социјалните мрежи: судијата ја прашал зошто не ги навредила САД и Израел

Наџме Амини има 23 години, студентка е и седи во затворот Вакилабад во Машхад. Иранското судство ја осуди на смрт поради објава на социјалните мрежи, која властите ја прогласија за навреда на пророкот Мухамед. Пресудата не е правосилна и може да се обжали пред Врховниот суд.

Тоа не е сè. Во посебна постапка, Амини доби и 12 години, шест месеци и еден ден затвор за дејствување против националната безбедност и пропаганда против режимот. Дури и денот е пресметан – иранското судство е прецизно кога мери туѓа слобода.

Уапсена е за време на протестите во јануари. Минатиот месец од затворот испрати аудиопорака до меѓународната заедница: „Не сакам да се правам херојка. Сакам само едно: бидете мојот глас.“ Повикот беше упатен до Обединетите нации, адвокатите и организациите за човекови права – да го истражат нејзиниот случај.

Одбраната што судот ја отфрли

Според иранскиот печат, Амини пред судот рекла дека објавата ја напишала откако со пријатели земала халуциногени печурки. Нејзиниот адвокат тврдел дека станува збор за лапсус. Судијата ја отфрлил одбраната со прашање што кажува повеќе за судот отколку за обвинетата: зошто, во таа состојба, не навредила други луѓе или противници на режимот, како САД и Израел.

Во превод: судот не се прашува дали обвинетата била свесна што пишува, туку кого навредила. Иранскиот закон навистина предвидува смртна казна за навреда на пророкот, но таквите пресуди се ретки. Последните познати погубувања за богохулење се од 2023 година, кога беа погубени двајца мажи осудени поради активности на социјалните мрежи.

Контекстот ја прави пресудата уште потемна. Организацијата Iran Human Rights известува дека само оваа година во Иран се погубени повеќе од 600 луѓе, а правозаштитниците предупредуваат на сè почеста примена на смртната казна. Смртната пресуда за студентка уапсена на протест се гледа како обид режимот да ги заплаши и да ги задуши гласовите на демонстрантите.

Кога власта сама одлучува што е навреда, секоја објава е потенцијален доказ – и тоа не е проблем само на Техеран. Сега прашањето е дали „бидете мојот глас“ ќе стигне до некого што може да направи нешто, пред Врховниот суд да го каже последниот збор.