Речиси секое трето дете во Македонија живее во сиромаштија: Државата шест години нема стратегија

Речиси 22 отсто од граѓаните на Македонија живеат под линијата на сиромаштија. Кај децата бројката е 29,5 отсто – речиси секое трето дете. А 38 отсто од децата живеат во повеќедимензионална сиромаштија, во услови што го загрозуваат нивното здравје, учење, безбедност и развој. Ова не се бројки од некој извештај за далечна земја – тоа се податоците што Македонската платформа против сиромаштија (МППС) ги испрати до Владата по повод 17 октомври, Меѓународниот ден за искоренување на сиромаштијата.

Во отвореното писмо, платформата – сојуз со повеќе од 50 членки – бара итно донесување сеопфатна Национална стратегија против сиромаштијата. Деталот што најмногу кажува е што таква стратегија не постои уште од 2020 година. Шест години државата нема стратешки документ за проблемот што го живее речиси секој петти граѓанин, додека одговорноста, според организациите, се префрла меѓу централната и локалната власт.

Детски додатоци: 19 наспроти 88 отсто

Најсилната споредба во писмото е онаа со Европската Унија. Кај нас само 19 отсто од домаќинствата со деца добиваат детски и семејни додатоци – во ЕУ тоа се 88 отсто. Во градинка одат 45,5 отсто од децата на возраст од три до шест години, а кај ромските деца само 17 отсто; во ЕУ опфатот е 95 отсто. Најпогодени се децата од многудетни семејства, децата на самохрани родители и ромските деца.

Недостигот од градинки и услуги за нега не е само социјален, туку и економски проблем. Жените извршуваат 72,5 отсто од неплатената домашна работа и грижата за деца и стари лица, а повеќе од половина од жените во земјата се неактивни на пазарот на трудот. Кога нема кој да го чува детето или болниот родител, некој мора да остане дома – а бројките покажуваат дека тоа најчесто е жената.

Што бара платформата

МППС бара мерки во шест области: спроведување на Европската гаранција за децата и воведување универзален детски додаток; домување достапно за младите и превенција на бездомништвото; повеќе градинки и услуги за деца со попречност и за постари лица; доследна заштита на работничките права за да се намали сиромаштијата меѓу вработените; помалку плаќања од џеб за здравствени услуги; и соодветни пензии со поддршка за активно стареење.

Платформата предупредува дека стратегијата не смее да остане документ без буџет и механизми за спроведување. Тоа е можеби и клучната реченица. Шест години без стратегија е лошо – но уште полошо би било да се добие стратегија што ќе заврши во фиока. Дали Владата ќе одговори на писмото, или 17 октомври ќе помине како уште еден ден од календарот на меѓународни денови?