Груби ја повикува цела влада како сведоци, а апаратите од 9,7 милиони евра стојат во магацин

Судењето за „Државна лотарија“ требаше да биде брза постапка – станува збор за обвинителен предлог, не за класично обвинение. Наместо тоа, по три одлагања поради обуки на двајцата обвинители, рочиштето вчера повторно падна во вода: третиот сведок на Обвинителството не се појави во судница.

Додека Обвинителството чека сведоци, второобвинетиот Артан Груби подготвил своја листа. И тоа не каква било. Поранешниот вицепремиер за сведоци во своја полза ги предложил сите министри што седеле на владината седница на 6 јуни 2023 година, со која тој раководел и на која била донесена одлуката за набавка на видеолотариските терминали вредни 9,7 милиони евра.

На списокот се речиси сите тогашни функционери на СДСМ, ДУИ и коалиционите партнери – Бојан Маричиќ, Фатмир Битиќи, Славица Грковска, Бујар Османи, Фатмир Бесими, Кренар Лога, Фатмир Беким Сали, Азир Алиу, Каја Шукова, Јована Тренчевска, Благој Бочварски, Бисера Костадиновска-Стојчевска, Јетон Шаќири, Крешник Бектеши и Ристо Пенов, плус замениците-министри за внатрешни работи, одбрана и земјоделство. Од листата фалат само оние што не биле на седницата: тогашниот премиер Димитар Ковачевски и министрите Славјанка Петровска, Оливер Спасовски и Љупчо Николовски, наместо кои на седницата седеле нивните заменици. Пораката е јасна: ако е виновен Груби, виновна е цела влада што кренала рака.

Сведокот што се „сврте“

Обвинителството, пак, има свој проблем. Првиот сведок што тоа го предложи, наместо да ја потврди обвинителната теза, сведочеше во корист на одбраната и беше прогласен за непријателски. Обвинителите Даниел Коцев и Александар Давчевски сега истражуваат дали некој влијаел врз него. „Од нему познати причини, реши да го промени исказот што претходно го дал пред Обвинителството“, вели Коцев. Против истиот човек веќе се води предистражна постапка по пријава на МВР, во која тој има статус на осомничен.

Обвинителите тврдат дека не ја губат контролата бидејќи случајот стои на материјални докази, а не на зборови. Можеби. Но кога клучен сведок го менува исказот меѓу Обвинителство и судница, прашањето не е само што ќе каже следниот, туку дали некој веќе работи на тоа што ќе каже.

Апаратите стојат, штетата останува

Можеби најсилната слика од целиот процес дојде на претходното рочиште. Раководител на сектор во Лотарија, член на комисијата за набавка, потврди дека ВЛТ-апаратите сè уште се во магацините на претпријатието – и не се користат. Девет милиони и седумстотини илјади евра, на полица во магацин.

Според обвинителниот предлог, Лотарија воопшто немала право сама да приредува електронски игри на среќа. Тоа право во 2013 година го вложила како непаричен влог од 6.244.898 евра во заедничко друштво со „Казинос Австрија“, за 51 процент удел. И покрај тоа, во 2023 година информацијата за самостојно приредување стигнала на владина седница како дополнување на дневниот ред, а Груби, според обвинението, предложил да се усвои иако одлуката не била во надлежност на Владата.

Првообвинетиот, поранешниот директор Перпарим Бајрами, по повеќе од една година бегство со меѓународна потерница, се предаде на Блаце и сега е во затворот Шуто Оризари. Груби пред една недела излезе од куќен притвор. Сите обвинети во предметот се товарат за злоупотреба на службената положба, дело за кое законот предвидува од една до пет години затвор.

Прашањето што останува: ако министрите дојдат во судница, ќе кажат ли дека не знаеле за што гласаат – или дека знаеле?