Папата Лав XIV прифати почесна титула од Виндзор: прва ваква размена меѓу папа и британски монарх по околу 500 години

Хенри VIII не доби дозвола од Рим да се разведе од Катерина Арагонска за да се ожени со Ана Болин – и Англија си основа своја црква. Пет века подоцна, британскиот кралски двор објави дека папата Лав XIV прифатил почесно членство во Колегиумот на Свети Ѓорѓи при капелата во замокот Виндзор. Според дворот, ова е прва реципрочна религиска почест меѓу папа и британски монарх во последните околу 500 години.

Зборот „реципрочна“ не е украс. Титулата „кралски конфратер“ прво му ја дадоа на Чарлс III. Во 2025 година, откако Лав XIV беше избран за папа на 8 мај, кралот и кралицата Камила отпатуваа во Рим, а Чарлс, со одобрување на папата, беше примен за почесен собрат на Базиликата Свети Павле надвор од ѕидините. Тоа е црква со која англиските кралеви имале историска врска сè до раскинувањето со Рим во 16 век. Потоа деканот и каноните на Виндзор, со поддршка на кралот и на архиепископката од Кентербери Сара Малали, го поканија папата да прими соодветна почест во Виндзор.

Соопштението на дворот зборува за „видлив знак на духовно заедништво, екуменско пријателство и христијанско братство“. Дворските соопштенија ретко штедат на придавки. Но зад протоколот стои конкретен пресврт: во октомври 2025, за време на државната посета на Ватикан, Чарлс и Лав XIV се помолија заедно на служба во Сикстинската капела на 23 октомври. Тоа беше прв пат по пет века британски монарх јавно да се моли со католички папа.

Пресвртот е уште поголем ако се погледне наназад. Во 1985 година, при посетата на Ватикан со тогашната сопруга Дијана, кралицата Елизабета II не му дозволи на Чарлс да присуствува на папска миса. Четириесет години подоцна, Чарлс е монарх и сам ја води линијата на помирување што мајка му ја држеше на дистанца. Чарлс со години се залага за подобар дијалог меѓу Англиканската и Католичката црква, а сега ја има и круната за да го направи тоа официјално.

Објавата доаѓа во незгодно време за Ватикан. На 13 октомври папата беше итно опериран: му го отстранија долниот лобус на десното белодробно крило, откако му беше откриен аденокарцином, најчестиот вид рак на белите дробови. Лекарите потврдија дека туморот е целосно отстранет и дека дополнителен третман не е потребен, но папата сè уште закрепнува и го откажа патувањето во Асизи закажано за 27 октомври. Чарлс, кому самиот му беше дијагностициран рак во 2024, му испратил лично писмо со најдобри желби.

Рим и Кентербери ќе останат две цркви, ниту една титула тоа нема да го смени. Но после пет века, две институции што се разделија поради еден развод си разменуваат почести наместо анатеми. Балканот добро знае колку долго трае една црковна расправија. Дали некогаш ќе видиме вакво помирување и меѓу нашите цркви?