31 загинат работник во 2025 година: синдикатите бројат околу 2.000 повреди при работа годишно, а инспектори недостасуваат

Во 2025 година во Македонија се регистрирани 132 несреќи при работа, а 31 од нив завршиле со смрт. Тоа го покажува годишниот извештај на Македонското здружение за заштита при работа, објавен во април. Најмногу несреќи има во преработувачката индустрија (33), потоа во градежништвото (15), во јавната управа и одбраната (12) и кај домаќинствата како работодавачи (11).

Синдикатите, пак, зборуваат за сосема друг ред на големина: околу две илјади повреди при работа годишно и меѓу 20 и 30 загинати. Иван Пешевски, претседател на Синдикатот за градежништво и планирање и потпретседател на Сојузот на синдикатите на Македонија, на одбележувањето на Европската недела за безбедност и здравје при работа го кажа тоа со реченица што звучи како признание за целиот систем: „Секоја година се повторуваме, но никако да се поправиме во делот за безбедност и здравје при работа“.

Разликата меѓу 132 евидентирани несреќи и две илјади повреди не мора да значи дека некој лаже. Но значи дека нема единствена, усогласена слика колку работници навистина се повредуваат. Професионалните заболувања, според Пешевски, често воопшто не се евидентираат, а одговорноста за несреќите неретко се префрла врз самите работници.

Дијагнозата на синдикатите е позната. Ниски плати што туркаат луѓе во прекувремена работа, викенди и празници. Работодавачи што безбедноста ја гледаат како трошок. И инспекции без доволно инспектори, што реагираат откако несреќата веќе ќе се случи. „Инспекциите треба да бидат на терен и да не чекаат некој да се повреди“, порача Пешевски.

Министерот за економија и труд Бесар Дурмиши на настанот изјави дека „вложувањето во здрави и безбедни работни места е инвестиција, а не трошок“. Убава реченица. Само што, според синдикатите, бројот на повредени и загинати со години речиси не се менува.

Европската агенција за безбедност и здравје при работа ја стави менталната исцрпеност во центарот на кампањата за 2026-2028 година: 29 отсто од работниците во ЕУ пријавуваат стрес, анксиозност или депресија поврзани со работата, а 37 отсто општ замор. Кај нас синдикатите сè уште бараат основни работи, како заштитна опрема и исправна механизација. А прашањето е секоја година едно: кој ја презема одговорноста кога работникот не се враќа дома?