Приказна за поранешната прва дама на Венецуела, моќта во сенка и контроверзиите што ја следат

Во сабота, на 3 јануари, американските сили во Каракас ги приведоа венецуелскиот претседател Николас Мадуро и неговата сопруга и долгогодишен политички сојузник Силија Флорес, по што тие беа депортирани во Соединетите Американски Држави, каде што се соочуваат со обвиненија поврзани со трговија со дрога. Настанот повторно го сврте вниманието на светската јавност кон жената која со децении важи за една од највлијателните фигури во венецуелската политика.

Силија Флорес беше прва дама повеќе од една деценија, но во рамки на социјалистичкото движење „Чависмо“ често се нарекуваше „пионерка“ – титула што симболизира идеолошка лојалност и револуционерна улога. Со Мадуро е во брак повеќе од 30 години и низ тој период изгради сопствен политички капитал, далеку од формалните функции.

Ран живот и политички подем

Силија Флорес е родена во 1956 година во Тинакиљо, во централна Венецуела, како најмлада од шест деца. Пораснала во работничките населби на западен Каракас, каде што нејзиното семејство се преселило додека била млада. Таа дипломирала право на Универзитетот „Санта Марија“ во 1980-тите и првично работела како адвокат специјализиран за трудово и кривично право.

Интересно е што до четириесеттата година се сметала за аполитична и никогаш не гласала. Пресвртница биле немирите од 1989 година, по што се приклучила на револуционерните кругови блиски до Уго Чавез. Во тој период го запознала и Николас Мадуро.

Како адвокат, таа обезбедувала правна помош за Чавез и за учесници во неуспешниот државен удар од 1992 година, што ѝ го отвори патот кон политиката.

Од парламент до „владетел во сенка“

Во 2000 година Флорес беше избрана за пратеник во Националното собрание, а во 2006 година стана првата жена претседателка на венецуелскиот парламент, наследувајќи го токму Мадуро. Нејзиниот мандат беше обележан со критики за ограничување на пристапот на медиумите и за вработување роднини во парламентот.

Од 2009 до 2011 година таа беше втор потпретседател на Венецуелската социјалистичка партија, а во 2012 година Чавез ја назначи за државен обвинител. Во последните месеци од неговиот живот, Флорес беше дел од најтесниот круг што го придружуваше Чавез на Куба.

Флорес и Мадуро официјално се венчаа во јули 2013 година, веднаш по неговата изборна победа. Аналитичарите ја опишуваат како „моќта зад сцената“ – фигура што ретко се појавува во јавноста, но има значително влијание врз клучните одлуки.

Контроверзии, санкции и семејни скандали

Во 2015 година, двајца нејзини внуци беа осудени во САД за трговија со дрога. Флорес тогаш тврдеше дека станува збор за „киднапирање“. Во 2018 година таа беше ставена под санкции од Канада, а подоцна и од САД, со образложение дека е дел од внатрешниот круг кој му овозможува на Мадуро да остане на власт.

Иако не промовираше феминистички политики, Флорес остана силно поларизирачка фигура. За дел од јавноста таа е симбол на револуционерна лојалност, за други – лице на корупцијата и авторитаризмот во Венецуела.

Политичка двојка

Во последните години, Флорес повторно се појавуваше јавно покрај Мадуро, особено за време на изборната кампања во 2024 година, каде што често настапуваа како политичка целина. Нивниот однос, приватен и политички, останува еден од клучните столбови на режимот кој со години ја дели венецуелската јавност – и меѓународната заедница.