Додека Трамп зборуваше за „голема зделка” со Техеран, Иран одговори со две зборови: нема шанса. Иранскиот портпарол Есмаил Багаи беше кристално јасен – збогатениот ураниум нема да биде предаден на никого, а самата тема никогаш не била на маса кај иранските власти.

„Она што американските претставници го тврдат не наоѓа потврда. Конкретно, можам со сигурност да кажам: ураниумот збогатен од Иран нема да биде предаден на никого”, изјави Багаи. Одејќи чекор подалеку, тој го спореди значењето на ураниумот со значењето на самата иранска територија – свет и недопирлив.

Порачката е директна: Техеран го гледа нуклеарниот програм како прашање на суверенитет, не како предмет за преговори. За Трамп, кој навикна да дели ултиматуми преку Твитер, ова е вид на одговор што не може да го контролира.

Ормускиот Теснец: Нервниот центар на светската енергија

Багаи не застана тука. По прашањето за ураниумот, дојде и предупредувањето за Ормускиот Теснец – артеријата низ која минува огромен дел од глобалното снабдување со енергија. Иран нема да покаже никаква флексибилност во спроведувањето на мерките што ги смета за неопходни за заштита на неговите национални интереси, а пловилата ќе навигираат по правци определени од Техеран.

Што значи ова за светот? Секое затегнување околу Ормуз директно удира врз цените на нафтата и гасот – а тоа го чувствуваат и луѓето на Балканот кога одат на бензинска. Иран јасно покажува дека има алатки за притисок кои не вклучуваат ниту една ракета.

Дипломатијата помеѓу Вашингтон и Техеран сè повеќе личи на шаховска партија каде двајцата играчи одбиваат да играат по правилата на другиот. Прашањето е колку долго светот може да си дозволи оваа пат-позиција.