Денес е 27 април. Пред девет години, неколку стотини демонстранти со маски на лицата влегле во македонскиот Собранието – во тоа здание влегле со тупаници и со цел: да го спречат изборот на Талат Џафери за претседавач. Резултатот: над 100 повредени, меѓу нив тогашниот лидер на СДСМ Зоран Заев. Ова не е само историски факт. Ова е конститутивен момент на современата македонска демократија.

Настанот беше крулминација на политичка криза која почнала во 2015 – „Бомбите”, прислушувањата, Груевски. Политичарите кои немаа поддршка во Собранието ја изнесоа борбата на улица. Нивните следбеници влегоа во тоа здание со цел да го убијат политичкиот процес. И за влакно – успеаја да остават траен белег.

Денес, дел од осудените се уште бараат ново судење. Амнестискиот закон од 2018 го ослободи дел – и запали нова расправа за „помирување наспроти правда”. Рацин пишува: „Ни амнестија, ни амнезија.” Точно. Без целосна одговорност, без отчетност, Македонија ризикува да ги повтори истите грешки – во поинакви облеки.

27 април не е само „еден ден”. Тоа е огледало. И прашањето кое треба да го поставуваме не е само „Дали некој одговорил?” – туку „Дали го разбравме зошто се случи?”