Monarkia më e vjetër e pandërprerë në botë ka një problem që nuk zgjidhet me ceremoni: trashëgimtarja nuk guxon të trashëgojë. Aiko, vajza e vetme e perandorit japonez Naruhito dhe perandoreshës Masako, të dielën qëndroi në qendër të një prej ritualeve më të shenjta në vend, e veshur me të bardha nga koka te këmbët, me perla mbi klavikulë dhe me doreza - dhe pikërisht ndërsa e bënte këtë, ligji që e mban larg Fronit të Krizantemës vazhdon të shkruhet pa të.

Udhëtimi ishte nga Pallati Perandorak në Tokio deri në Ise, prefektura Mie, ku ndodhet kompleksi më i shenjtë i shintoizmit. Arsyeja është rindërtimi i Faltoreve të Mëdha në Ise - zakon që përsëritet çdo njëzet vjet dhe që zgjat pandërprerë 1.300 vjet. Rinovimi i ardhshëm i madh fillon në vitin 2033. Përgatitjet, pra, fillojnë tani, dhe fillojnë me të.

Kjo nuk është fotosesion. Në Ise ruhet Pasqyra e Shenjtë, një nga tre objektet e shenjta të Japonisë, që simbolizon urtësinë dhe që sipas legjendës u përdor për ta nxjerrë perëndeshën e diellit Amaterasu nga një shpellë. Dy të tjerat janë shpata Kusanagi, për guximin, dhe stolia Jasakani no Magatama, e lidhur me dashamirësinë dhe me legjitimitetin e Shtëpisë Perandorake. Faltorja e Brendshme dhe e Jashtme rrjedhin nga para 2.000 vjetësh. Kur një shtet e përcjell pushtetin përmes objektesh me moshë të tillë, kushdo që qëndron pranë tyre merr diçka që asnjë zgjedhje nuk mund ta japë.

Dhe këtu fshihet ironia. Aiko iu përul Amaterasusë - një perëndeshe - e pastaj mori pjesë në Kavabiki, tërheqjen tradicionale të trungjeve nëpër lumë, ku bashkë me qindra qytetarë të thjeshtë kapi litarin. Para kësaj, në qytet, hipi në një tren të zakonshëm metroje mes njerëzve. Skenë që çdo këshilltar oborri do ta quante simbolikë afrie me popullin. Vetëm se simbolika nuk e ndryshon një nen ligji.

Veshja ishte në ngjyrë fildishi, materiale të lehta, prerje e përmbajtur - dhe, siç shkruan protokolli, saktësisht e njëjta që e kishte veshur tashmë në një paraqitje të mëparshme zyrtare. E bardha në Japoni do të thotë pastërti dhe rinovim, në frymën e Shikinen Sengut, ritit të kthimit periodik të faltoreve në gjendjen fillestare. Perlat janë stolia „zyrtare" e zonjave të oborrit sepse tregojnë elegancë pa treguar pasuri. Asnjë copë nuk është e rastësishme, asnjëra nuk është zgjedhja e saj.

Pra kemi këtë pamje: një grua që publikisht përfaqëson dinastinë më të vjetër të planetit, që populli e do, që i di të gjitha ritualet përmendsh - dhe që, sipas Ligjit aktual për Shtëpinë Perandorake, nuk mund të ulet në fron, ndërsa nëse martohet me një njeri jashtë familjes perandorake, humbet edhe titullin. Reforma e atij ligji diskutohet prej vitesh dhe vazhdon të shtyhet.

A ka të drejtë Ballkani të qeshë me këtë? Nuk kemi fron, por kemi mjaft institucione ku dikush me aftësi të dukshme pret jashtë derës ndërsa brenda vendoset sipas një rregulli të shkruar disa breza më parë. Dallimi është vetëm se te ne rregulli më rrallë quhet traditë, e më shpesh marrëveshje.

Në vitin 2033 Ise sërish do të shembet dhe sërish do të ndërtohet, si edhe trembëdhjetë shekujt e fundit. Pyetja është nëse deri atëherë do të ndryshojë diçka në tekstin që vendos kush guxon të qëndrojë më afër pasqyrës.