Muzeu Metropoliten në Nju Jork njoftoi se ekspozita e tij e ardhshme e madhe i kushtohet Xhon Galianos. Kjo do të thotë se MET Gala 2027 - ngjarja e modës më e shikuar në planet - do të organizohet rreth një dizajneri që u shkarkua nga Christian Dior në vitin 2011, pasi u ndalua në Paris për deklarata antisemite. Ekspozita nuk ikën nga kjo. Kjo është pjesa më interesante e gjithë lajmit.

John Galliano: Horizons hapet më 9 maj 2027 dhe mbetet në Costume Institute deri në janar 2028. Në gjithë historinë e muzeut, vetëm dy dizajnerë të gjallë kanë pasur retrospektivë të tillë monografike - Iv Sen Loran në vitin 1983 dhe Rei Kavakubo në vitin 2017. Galiano është i treti. Ky nuk është gjest i një institucioni që rastësisht e zgjodhi titullin e radhës.

Kurator është Endru Bolton, dhe struktura nuk është kronologjike. Ekspozita do të tregojë skica, fletore kërkimore, prototipe, pjesë të modës së lartë dhe punë të papara deri tani - me qëllim të shpjegohet si i ndërtonte Galiano botë të plota vizuale nga referenca historike, kulturore e artistike të palidhura mes vete. Kjo është saktësisht ajo që e bëri të rëndësishëm: që nga kolekcioni i diplomimit në Central Saint Martins në vitin 1984 ishte e qartë se pista për të ishte skenë, e jo hapësirë ekspozimi.

Rruga më pas ishte Givenchy, pastaj Christian Dior, ku për më shumë se një dekadë e ndryshoi bazën identitare të shtëpisë franceze. Nga ajo kohë mbeti edhe Saddle Bag, çanta që e ripërkufizoi nocionin e luksit bashkëkohor. E mbylli te Maison Margiela, ku kolekcioni Artisanal për pranverë-verë 2024 u prit si kryevepër dhe u bë fenomen i dukshëm në internet. Një dizajner që pas pesëmbëdhjetë vjetësh mungese u kthye në majë me një kolekcion është rrallësi në një industri që harron brenda një sezoni.

Për rastin e vitit 2011, muzeu nuk vë kllapa. Galiano më vonë kërkoi falje publikisht, e pranoi peshën e fjalëve të veta dhe shpjegoi se atëherë kishte varësi të thellë nga alkooli dhe substanca të tjera, pas së cilës filloi rehabilitimin. Boltoni thotë se Horizons nuk dëshiron ta ndajë talentin krijues nga pasojat e veprimeve, por të analizojë si kujtesa, konteksti historik dhe ndryshimi i vlerave shoqërore e ndryshojnë edhe mënyrën si lexohet vepra e një autori.

Ana Vintur, drejtoreshë globale për përmbajtje në Vogue, e formuloi më drejtpërdrejt: Galiano ka „një nga veprat më të pazakonta në modën bashkëkohore", por ekspozita do të merret edhe me „errësirën e së kaluarës së tij" si pjesë e pandashme e historisë.

Ky është vendi ku testi është real. Industria ka praktikë të gjatë të dy skajeve - fshirje e plotë ose harresë e plotë. Përndjekja që nuk mbaron kurrë dhe amnezia që fillon sezonin e ardhshëm. Një trup i madh muzeor që thotë „kjo është e gjitha bashkë, shikoni dhe vendosni" është opsioni i tretë, dhe është më i vështirë se të dy. A do ta pranojë publiku është pyetje tjetër.

Shtresa shtesë është komerciale. Pas përfundimit të etapës në Maison Margiela, Galiano nisi një projekt dyvjeçar me Zara-n - të riinterpretojë dizajne nga arkivi historik i firmës spanjolle, nismë e udhëhequr nga Inditex nën drejtimin e Marta Ortegës. Pra i njëjti njeri arkivin e të cilit e ekspozon Metropoliteni, në të njëjtën kohë punon për brendin që e vesh gjysma e Ballkanit. Kjo nuk është rastësi në orar, kjo është njohje se njëra e ngre tjetrën.

Kodi i veshjes për gala-n ende nuk është publikuar, por nuk është vështirë të merret me mend çfarë do të ndodhë në tapetin e kuq: referenca historike, silueta teatrale, volume të pamundura, romantizëm dhe dramatikë. Gati me siguri do të jetë versioni më i shikuar i ngjarjes në dekadën e fundit. Pyetja që do të mbetet edhe pas fotografimit të fundit është ndryshe nga ajo e modës: kush vendos kur një karrierë është sërish e denjë për skenën më të madhe - dhe sipas cilave kritere?