Uashingtoni i lehtësoi sanksionet për dizelin rus: Moska mund të fitojë gati 7 miliardë dollarë, Kievi thotë se këto janë para për luftë

Sanksionet kundër Rusisë për vite u paraqitën si vijë e kuqe. Tani doli se vija ka çmim - 6,28 dollarë për galon. Deri aty arriti çmimi i dizelit në pompat amerikane kur Donald Trump, pas bisedës me Vladimir Putinin më 9 tetor, shpalli një marrëveshje: Rusia menjëherë do të dërgojë mbi 300.000 tonë dizel në tregun amerikan dhe botëror, edhe 500.000 tonë në nëntor dhe një milion tonë menjëherë pas kësaj.

Kjo nuk është gjithçka. Trump paralajmëroi edhe tre milionë tonë shtesë, por shtoi se ato varen nga gjendja e rafinerive ruse, disa prej të cilave janë dëmtuar rëndë në sulmet ukrainase. Marrëveshje e çuditshme, ku shitësi nuk e di nëse do të ketë çfarë të shesë, ndërsa blerësi gëzohet paraprakisht për zbritjen.

Sipas llogaritjeve gjermane, Rusia nga i gjithë aranzhimi mund të fitojë gati shtatë miliardë dollarë. Vetëm tre milionë tonët shtesë, nëse fare arrijnë në treg, do të vlenin rreth 4,2 miliardë. Sa nga ato para do të përfundojnë në ushtrinë ruse, askush nuk mund ta përcaktojë saktë. Por paratë nuk kanë etiketë, dhe ushtritë nuk financohen me vullnet të mirë.

Uashingtoni tashmë e hapi derën. Ministria amerikane e Financave lëshoi leje të përkohshme për tregtinë me dizel rus, pavarësisht sanksioneve që ishin vendosur më herët. Leja vlen deri më 7 prill 2027. Zgjidhje e përkohshme që zgjat gati gjysmë viti - në Ballkan e dimë mirë se asgjë nuk është më e përhershme se e përkohshmja.

Zelensky reagoi ashpër. Sipas tij, të ardhurat shtesë nga eksporti i energjenteve do t'i mundësojnë Moskës ta financojë luftën edhe më tej, ndërsa leja që Rusia të shesë derivate nafte është investim në zgjatjen e konfliktit, në vend të përfundimit të tij. Trump, nga ana tjetër, pohon se marrëveshja është e domosdoshme sepse çmimet e larta të dizelit po krijojnë probleme gjithnjë e më të mëdha për bujqësinë, transportin dhe ekonominë.

Tregu, të paktën në shikim të parë, i dha të drejtë: pas njoftimit, çmimet e kontratave të ardhshme të karburantit ranë gati pesë për qind. Por presidenti i institutit gjerman Ifo, Clemens Fuest, paralajmëron se nuk është e sigurt që Rusia fare mund t'i sigurojë sasi të tilla, duke pasur parasysh rafineritë e dëmtuara dhe problemet me furnizimin e tregut të vet. Vlerësimi i tij është i ftohtë: nëse marrëveshja realizohet, Rusia do të forcohet ekonomikisht, Ukraina do të dobësohet, ndërsa lirim i ndjeshëm i karburantit në SHBA vështirë se do të ketë.

Ballkani sanksionet i mban mend edhe nga brenda - nga vitet nëntëdhjetë, kur në Serbinë nën sanksione benzina shitej në shishe plastike buzë rrugës. Prej andej vjen edhe mësimi që vlen edhe sot: sanksionet janë të forta derisa të fillojnë t'i kushtojnë atij që i vendosi. Nëse Uashingtoni i lehtëson për dizelin, kush do të besojë se nuk do t'i lehtësojë edhe për diçka tjetër?