Autoritetet amerikane për herë të parë akuzojnë një njeri sepse gjatë kontrollit kufitar futi një fjalëkalim që i fshiu telefonin. Rasti i Semjuel Tjunik nga Atlanta është, sipas mbrojtjes së tij, ndjekja e parë e njohur federale në SHBA për shkatërrim të dhënash përmes të ashtuquajturit fjalëkalim i detyrimit - një funksion që qëllimisht e fshin pajisjen kur futet në vend të kodit të vërtetë.

Ngjarja ndodhi më 24 janar 2025 në aeroportin e Atlantës, gjatë kthimit nga jashtë vendit. Tjunik u dërgua në një kontroll shtesë. Sipas parashtresës së tij ligjore, agjentët kufitarë nuk i lejuan qasje te një avokat dhe nuk e njoftuan për të drejtat e tij, dhe pastaj kërkuan kodin e telefonit - duke pretenduar se kërkonin material për abuzimin e fëmijëve, pa asnjë provë. Tjunik dha kodin. „Ekrani u zbraz, ndriçoi disa herë dhe telefoni u rindez.” Pajisjen megjithatë ia morën, ndërsa atij i lejuan hyrjen.

Funksioni ekziston në GrapheneOS, një sistem operativ i përshtatur për telefonat Google Pixel, i menduar pikërisht për njerëz që duan kontroll maksimal mbi të dhënat e tyre. Tjunik tani akuzohet sipas një neni që ndalon shkatërrimin e vetëdijshëm të pronës për të penguar konfiskimin e saj. U deklarua i pafajshëm, dhe avokatët e tij kërkojnë që provat të hidhen poshtë, duke pretenduar se kontrolli dhe konfiskimi ishin të paligjshme.

Dy ekspertë të pavarur për sigurinë dixhitale deklaruan se nuk kishin hasur një rast të ngjashëm deri tani. Njëra prej tyre, Runa Sandvik, dha një këshillë që vlen të mbahet mend pavarësisht se në cilin vend jetoni: „Ky rast është një kujtues se autoritetet mund të pretendojnë se me vetëdije keni shkatërruar të dhëna, prandaj është më mirë të mos i keni fare ato të dhëna me vete kur kaloni disa kufij.”

Dhe këtu është pjesa thelbësore. Qeveria e SHBA-së i përmbahet qëndrimit se kufijtë nuk janë tokë amerikane derisa udhëtari të marrë leje për hyrje - që do të thotë se pajisjet mund të kontrollohen pa urdhër gjyqësor. Pikërisht prandaj ky rast nuk është vetëm për një njeri dhe një telefon. Ai vizaton vijën e kuqe: ku përfundon e drejta e shtetit të të shohë në xhep, dhe ku nis e drejta jote ta kyçësh atë.

Parashtresa e Tjunikut pretendon se autoritetet mund të kenë hetuar në fakt lidhjen e tij me një lëvizje ekologjike në Atlanta që kundërshton ndërtimin e një qendre trajnimi policor. Nëse është kështu, historia merr edhe një shtresë - për mënyrën se si makineria e sigurisë di ta kthejë aktivizmin në dyshim, dhe udhëtimin në një marrje në pyetje. Gjykata në Atlanta pritet të vendosë për kërkesën më vonë këtë vit.