Gjermania në pesë muajt e parë të vitit 2026 ka miratuar leje eksporti armësh drejt Izraelit në vlerë prej gati 800 milionë eurosh. Kjo është më shumë se e gjithë ajo që u miratua në 20 muajt e mëparshëm së bashku. Pjesa më e madhe e lejeve u lëshua në prill dhe maj.

E dhëna nuk erdhi nga një konferencë qeveritare për shtyp. Erdhi si përgjigje ndaj një pyetjeje parlamentare, e publikuar nga Al Xhazira. Me fjalë të tjera - kjo shifër u mësua sepse dikush duhej të pyeste, jo sepse dikush donte të thoshte.

Projekti që nuk ka emër

Mbi 60 për qind e lejeve të miratuara kanë të bëjnë me një „projekt të madh detar” të paemërtuar. Analistët mendojnë se bëhet fjalë për nëndetësen INS Drakon, të prodhuar nga prodhuesi gjerman TKMS.

Nëndetësja e klasës Dolphin II ka kapacitet bërthamor, udhëtimin e parë e pati vitin e kaluar në kantierin e Kilit, ndërsa vlera e saj e vlerësuar është rreth 480 milionë euro. Sipas raporteve, së fundmi u dorëzua formalisht te marina izraelite. Financimi gjerman mbulonte rreth 30 për qind të kostove për Drakonin dhe rreth një të tretën e kostove të ardhshme për klasën Dakar.

Kur një shtet paguan një të tretën e faturës, vështirë se mund të pretendojë se është vetëm shitës.

„Mostransparenca është tipike”

Maks Muçler nga Qendra Ndërkombëtare e Bonit për Studimin e Konflikteve shpjegoi se „mostransparenca është tipike për punët me eksportin e armëve” dhe se heshtja e prerë e qeverisë federale është pikërisht ai model.

Historia e vërteton. Me vite kanë ekzistuar raporte kontradiktore për atë nëse leja ishte lëshuar fare: TKMS pohonte se ishte miratuar në vitin 2012, qeveria gjermane e mohonte. Hezitimi, vlerësohet, vinte nga procedurat para Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë dhe nga ndryshimi i opinionit publik.

Ndalesa që zgjati tre muaj

Pjesa më interesante e kësaj historie është si duket një akt moral kur ka afat skadence. Kancelari Fridrih Merc në fillim të gushtit njoftoi se Gjermania do të ndalojë lëshimin e lejeve për pajisje ushtarake që mund të përdoren në Gaza.

Deri në nëntor kufizimet u hoqën, ndërsa shqyrtimi rast pas rasti vazhdoi. Dërgesat e miratuara më parë nuk u ndalën fare - në shtator në aeroportin Ben Gurion mbërriti një dërgesë gjermane armësh në vlerë prej 794.000 eurosh.

Pra, një pauzë rreth tremujore, në të cilën ajo që ishte kontraktuar më parë vazhdoi pa pengesa. Kjo nuk është embargo. Kjo është njoftim për shtyp me afat.

Çështje ekonomike, jo morale

Muçleri është i drejtpërdrejtë për arsyen: qeveritë federale „e shihnin dhe vazhdojnë ta shohin eksportin e armëve kryesisht përmes prizmit ekonomik”, si mënyrë për forcimin e industrisë së mbrojtjes. Mendimi nëse ato armë mundësojnë krime lufte, thotë ai, „luan rol dukshëm më të vogël”.

Shifrat e mbështesin këtë. Në gjysmën e parë të vitit 2026 Gjermania miratoi leje eksporti në vlerë prej 13,87 miliardë eurosh - katër herë më shumë se e njëjta periudhë e vitit 2025. Vendi planifikon t'i dyfishojë shpenzimet ushtarake nga nën 2 në 3,5 për qind të bruto prodhimit vendor.

Piter D. Vezeman nga instituti SIPRI i Stokholmit e përmbledh rezultatin: Gjermania tani është shpenzuesi më i madh ushtarak në Evropë, pa Rusinë, ndërsa industria e saj e mbrojtjes është themeli i bazës ushtarako-industriale evropiane.

Një kontinent që me dekada paraqitej si projekt i paqes sot rritjen e vet e ndërton mbi atë që prodhon për luftë. Pyetja nuk është nëse kjo është e ligjshme - është. Pyetja është pse për këtë mësojmë përmes një pyetjeje parlamentare, e jo nga ata që i nënshkruan lejet.