"Nuk ngrihesh nga tavolina derisa ta hash gjithçka." Fjalia që e dëgjoi e gjithë gjenerata që u rrit në vitet '60, '70 dhe '80. Mesazh edukues, zakon, rutinë. Tani rezulton se ajo fjali është një nga arsyet pse në fund të të 30-tave dhe të 40-tave më shumë se gjysma e të rriturve kanë probleme me ushqimin dhe peshën.

Nutricionistja Iolanda Masa nga qendra mjekësore "Blua de Sanitas" në Spanjë e shpjegoi historinë për atë që në botën profesionale quhet "kultura e pjatës së pastër". Pika: jemi mësuar ta shikojmë fundin e zbrazët të pjatës si shenjë që kemi mbaruar - jo atë që po thotë trupi.

"Problemi shfaqet kur norma e jashtme i imponohet sinjaleve natyrore të trupit", thotë Masa. Akoma më e rëndësishme, mesazhi i saj nuk është të kërkohet faji. Prindërit e bënin nga kujdesi - donin të ishim të ngopur, të mos mbetej ushqim, të mësonim "të vlerësonim" një vakt serioz. Atëherë ishte edukim i shëndoshë. Sot rekomandimet nutricioniste janë krejt të tjera: mos i detyroni fëmijët të hanë deri në fund. Respektoni kur trupi thotë "mjaft".

Çfarë ndodh fiziologjikisht? Sinjali për ngopje nuk vjen në një moment - ai ndërtohet. Hormonet grelina (e dërgon sinjalin "jam i uritur") dhe leptina ("jam i ngopur") flasin me trurin. Por nevojiten rreth 15 minuta sinjali të arrijë te truri. Kjo do të thotë: nëse ha shpejt - shpesh në telefon, para kompjuterit ose me TV - do të hash shumë më tepër se sa të duhet para se truri t'a regjistrojë që je i ngopur.

Për kontekstin ballkanik kjo është veçanërisht relevante. Kuzhina e gjyshes, të dielat plot mysafirë, "duhet të hash edhe" - e gjitha kjo është traditë reale dhe e bukur kulturore. Por kur çdo vakt zgjat 15 minuta dhe përfundon me pjatë të zbrazët, trupi kurrë nuk mëson kur të thotë "mjaft". Masa rekomandon: shërbe porcione më të vogla, hiq shpërqendrimet gjatë ngrënies, bëj pauzë në mes të pjatës - kontrollo nëse je ende i uritur. Dhe sigurisht: hiqe kompleksin rreth mbetjeve. Ato mund të bëhen darkë nesër. Nuk është mëkat të mos hahet gjithçka.