Kur mendon për parandalimin e kancerit kolorektal - kanceri i dytë më i shpeshtë në vendet e zhvilluara, dhe një nga vrasësit më të mëdhenj të njerëzve mbi 50 vjeç - impulsi i parë është të vraposh në farmaci e të blesh shtesa të shtrenjta. Dr. María Carmen Riesco, onkologe nga spitali madrilen „12 tetori", thotë saktësisht të kundërtën: „Deri më sot s'ka prova shkencore se ndonjë çaj, infuzion apo shtesë ushqimore ul rrezikun."

Gjashtë zakonet që ajo i rekomandon janë të thjeshta, falas, dhe për industrinë e shtesave - të papërshtatshme. E para: dieta e pasur me fibra. Fruta, perime, drithëra të plota - këto ndihmojnë në tranzitin e zorrëve dhe ushqejnë mikrobiotën e shëndetshme. Njëkohësisht, kufizoni mishin e kuq dhe ushqimet ultra-të përpunuara.

E dyta: ushtrimi i rregullt. Aktiviteti fizik jo vetëm e ul rrezikun për tumorin e parë, por edhe gjasat për përsëritje te pacientët që janë trajtuar tashmë. E treta: shmangni duhanin dhe alkoolin - të dyja drejtpërdrejt e rrisin gjasën.

E katërta, skrinimi. Pas 50 vjetësh, testet për gjak të fshehur në jashtëqitje çdo dy vjet, ose kolonoskopia çdo dhjetë vjet nëse s'ka të dhëna të rëndësishme. E pesta, shenjat shqetësuese: ndryshime të vazhdueshme në zakonet e zorrëve, gjak në jashtëqitje, dhimbje barku, humbje pa arsye e peshës, anemi - të gjitha kërkojnë mjek, jo vetë-mjekim.

Dhe e gjashta, më e rëndësishmja - harro shtesat „mrekullibërëse". Marketingu i „ilaçeve natyrore për zorrët" është industri e madhe që mbështetet në faktin se njerëzit s'duan t'i ndryshojnë zakonet e përditshme. Por pikërisht ato zakone, jo pilulat, e bëjnë dallimin. Nëna ballkanike që vazhdimisht pyet „çfarë mund të pi" për shëndetin, ndoshta duhet të dëgjojë se përgjigjja është të hajë fasule me lakër, të ecë në këmbë, dhe të shkojë në kolonoskopi në kohë.