Prokuroria në Gjykatën Themelore Penale Shkup i prezantoi të gjitha 231 dëshmitë materiale në lëndën „Lotaria Shtetërore“. Vendime qeveritare, shënime stenografike, procesverbale të Bordit Mbikëqyrës, ekstrakte bankare, fatura për terminale videolotarie. Në gjithë atë grumbull letrash, të paktën deri tani, nuk u shfaq asnjë bisedë, mesazh SMS, korrespondencë elektronike ose shënim nga ndonjë takim mes ish-zëvendëskryeministrit të parë Artan Grubi dhe ish-drejtorit të „Lotarisë“ Përparim Bajrami.

Kjo nuk do të thotë se aktakuza bie. Prokuroria tezën e saj as nuk e ndërton mbi mesazhe, por mbi një varg vendimesh që, sipas saj, secili nga të akuzuarit i mori nga funksioni i vet. E dëmi, sipas propozim-aktakuzës së precizuar, nuk është më rreth 8,2 milionë euro, por rreth 9,7 milionë.

Seanca e 6 qershorit 2023

Skena kyçe është seanca e 158-të e Qeverisë, të cilën e kryesoi Grubi. Sipas aktakuzës, sekretari i përgjithshëm i atëhershëm i Qeverisë Metodija Dimovski e vendosi informacionin e Bajramit për „organizimin e pavarur të lojërave elektronike të fatit“ si plotësim të rendit të ditës, në vend që t'ia kthente parashtruesit. Qeveria, në rolin e kuvendit të shoqërisë aksionare, e miratoi, ndërsa „Lotaria“ u ngarkua të prokurojë terminale videolotarie. Kur në sallën e gjyqit erdhi radha e dëshmive nga ajo seancë, Grubi kërkoi fjalën. Gjykatësja Biljana Shuplinovska-Jovevski iu përgjigj se do të ketë mundësi më vonë në procedurë.

Kontesti reduktohet në një pyetje: a kishte fare të drejtë „Lotaria“ ta bënte këtë. Në vitin 2013, firma shtetërore pikërisht atë të drejtë e investoi si kontribut jomonetar prej 6.244.898 eurosh në shoqërinë e përbashkët me „Casinos Austria“ dhe në këmbim mori 51 për qind të aksioneve. Në vitin 2022, partneri austriak i shkroi Qeverisë se lojëra elektronike mund të organizojë vetëm shoqëria e përbashkët. Prokuroria thotë se e drejta prej kohësh nuk ishte më e „Lotarisë“. Mbrojtja thotë se ishte.

„Nga vetë dëshmitë del se të akuzuarit jo vetëm që nuk i kryen veprat, por vepruan sipas udhëzimeve të Qeverisë dhe e mbronin interesin shtetëror si anëtarë të Bordit Mbikëqyrës“, deklaroi avokati Jordan Apostolski, i cili e mbron të akuzuarin Bojan Janev. Sipas tij, aktakuza është „e dobët, e paqartë dhe kontradiktore“.

Lexojeni edhe një herë atë mbrojtje. Anëtarët e Bordit Mbikëqyrës thonë: nuk vendosëm ne, vendosi Qeveria. Prokuroria thotë: pikërisht aty është problemi - Qeveria vendosi diçka që nuk ishte në kompetencën e saj. Të dyja palët, në fakt, tregojnë drejt së njëjtës tryezë.

Arratisje, dorëzim, sallë gjyqi

Grubi dhe Bajrami në dhjetor të vitit 2024 u arratisën në Kosovë. Grubi u dorëzua në shkurt të vitit 2026. Të tetë të akuzuarve u vihet në barrë keqpërdorimi i pozitës dhe autorizimit zyrtar, për të cilin është parashikuar burg nga një deri në pesë vjet.

Vijon faza me dëshmitarë. Mes tyre është edhe drejtori aktual i „Lotarisë Shtetërore“, Aleksandar Klimovski, i cili duhet të deklarohet për kërkesën pasurore-juridike dhe nëse firma i bashkohet ndjekjes penale. Tingëllon si formalitet. Por pikërisht ajo përgjigje do të tregojë nëse shteti vërtet i konsideron ato 9,7 milionë euro si paratë e veta.