Bankat në Maqedoni po bëhen gjithnjë e më të mëdha, ndërsa kreditë rriten më shpejt se paratë që kursejnë qytetarët dhe firmat. Sipas të dhënave më të reja të Bankës Popullore, kreditë e përgjithshme në gusht janë më të larta për 13,6 për qind se në të njëjtin muaj të vitit të kaluar, ndërsa depozitat për 9 për qind. Kreditë tashmë janë mbi 9,7 miliardë euro, depozitat rreth 11,1 miliardë. Dallimi në rritje është 4,6 pikë përqindjeje - dhe kjo vazhdon.

Te qytetarët pamja është e dyfishtë. Depozitat e popullatës në nivel vjetor u rritën për 10,2 për qind, por vetëm në gusht ranë për 0,4 për qind krahasuar me korrikun. Njëkohësisht, kreditë e popullatës rriten për 12,3 për qind në vit. Ato konsumuese për 12,2 për qind, ndërsa ato për banim madje për 16,2 për qind.

Kompanitë shkojnë edhe më shpejt. Kreditë e tyre u rritën për 15,1 për qind brenda një viti, më shumë se dyfish më shpejt se depozitat e tyre, të cilat janë më të larta për 6,1 për qind. E gjithë rritja e kreditimit korporativ në gusht është në denarë. Aktivi i përgjithshëm i bankave në fund të qershorit arriti në 15,5 miliardë euro, rreth 1,5 miliardë më shumë se një vit më parë.

Çfarë blejnë këto kredi?

Pyetja nuk është nëse bankat janë likuide - baza e depozitave ende është më e madhe se kreditë, ndërsa sistemi ka edhe burime të tjera. Pyetja është se çfarë prodhon kjo rritje. Kredia për një makineri do të thotë prodhim, eksport, vende pune. Kredia konsumuese do të thotë se sot shpenzohet rroga që do të fitohet në vitet në vijim.

Kreditë për banim janë histori më vete. Rritja prej 16,2 për qind nuk do të thotë se po blihen 16 për qind më shumë banesa. Nëse banesat shtrenjtohen, për të njëjtën banesë thjesht duhet kredi më e madhe. Atëherë shifra që duket si begati mund të jetë e njëjta banesë, e paguar me këst më të gjatë.

Bilancet bankare rriten nga muaji në muaj. Nëse po rriten kështu edhe ato familjare, këtë nuk e shkruan njoftimi mujor për lëvizjet monetare. E pikërisht ajo shifër - sa pjesë e rrogës shkon për këste - është ajo që e ndjen çdo familje në fund të muajit.