Presidentja Gordana Siljanovska-Davkova priti raportuesin e përhershëm të Parlamentit Evropian për Maqedoninë, Tomas Vajc, i cili erdhi i shoqëruar nga shefi i delegacionit të BE-së, ambasadori Mihalis Rokas. Tema është e njohur deri në mërzi: zhbllokimi i procesit të anëtarësimit, politika e zgjerimit dhe përdorimi i vetos. Takimi u zhvillua në prag të raportit të sivjetshëm të Komisionit Evropian.

Siljanovska-Davkova e lavdëroi „qasjen objektive“ të Vajcit dhe qëndrimin e tij se çështjet bilaterale duhet të ndahen nga procesi formal i anëtarësimit. Pastaj nxori kartën juridike. U thirr në nenet 4(2) dhe 4(3) të Traktatit për Bashkimin Evropian - ato që parashikojnë respektimin e identitetit kombëtar dhe të strukturave kushtetuese të shteteve, si dhe detyrimin e anëtarëve të bashkëpunojnë sinqerisht dhe të mos i minojnë qëllimet e Unionit. Keqpërdorimi i vetos dhe kushtëzimet bilaterale të lidhura me identitetin, historinë dhe gjuhën, sipas saj, janë në kundërshtim pikërisht me këto dispozita.

Presidentja kujtoi edhe kompromiset e rënda të bëra në dekadat e kaluara në emër të integrimit evropian, për të përfunduar se jo vetëm që anëtarësim nuk ka, por nuk kanë nisur as negociatat. Fjalia është e shkurtër, por pas saj qëndron një gjeneratë e tërë politikanësh që premtonin datë.

Të dyja palët

Vajc, sipas njoftimit nga kabineti, e shpjegoi „qëllimin e mirë, neutralitetin dhe përkushtimin“ e tij, e njoftoi presidenten me gjithçka që është ndërmarrë në marrëdhëniet maqedonase-bullgare dhe tregoi për „dominimin real të politikës“. Pastaj e shqiptoi formulën që Shkupi e dëgjon me vite: nevojiten hapa miqësorë nga të dyja palët, ndërsa BE-ja është e vendosur fort për zgjerim.

Pjesa e parë është rrallë e sinqertë. „Dominimi real i politikës“ është mënyrë diplomatike për të thënë se procesi nuk udhëhiqet sipas meritave, por sipas asaj se kush ulet në tryezë me të drejtë vetoje. Pikërisht për këtë ankohet edhe Siljanovska-Davkova. Pjesa e dytë është ajo që e bën atë sinqeritet të padobishëm. Kur një shtet e ndryshoi emrin kushtetues për të arritur te dera, ndërsa një tjetër e mban derën të mbyllur, „hapat nga të dyja palët“ tingëllojnë si ekuilibër vetëm në letër.

Raporti i Komisionit së shpejti del, me të njëjtat fjalë për reforma, vullnet dhe perspektivë. Pyetja është sa herë do të dëgjojmë ende se Unioni është „i vendosur fort“ për zgjerim, ndërsa negociatat për Maqedoninë nuk kanë nisur as.