По неделите од аркто-влажен прекин на пролетното време, со снег и мраз во раниот мај, Македонија повторно ја очекува дрстично загревање. Топла воздушна маса со африканско потекло ќе ја прекрие земјата во наредните денови, со температури кои ќе достигнат до 30 степени – особено за викендот, во централните и југоисточните региони.

Ова не е „случајно време”. Тоа е друга манифестација на тоа што мнозина климатологи веќе со години го опишуваат – зачестени и поинтензивни промени на временските модели. Од снегова бура во рана мај до 30 степени за неколку дена. Од летни горештини над 40 степени во август до зимски температури кои паѓаат под минус 15. Ова не е „природа во хармонија” – ова е природа во принципи на забрзан климатски премин.

За македонскиот земјоделец – кој веќе оваа година имаше штети на цвеќа од доцен мраз – овој скок е дополнителна фрма. Виновен е, но не на „пехот”, туку на зачестените екстремни осцилации кои не дозволуваат стабилно планирање. Овошарите, виноградарите, градинарите – сите се принудени на побрз циклус на адаптација, во ситуација кога ниту еден државен план за климатска адаптација не функционира практично.

За граѓанинот, ова значи и нешто конкретно. Енергетска сезона на климатизери почнува порано секоја година. Ако пред 10 години во мај не палевме клима, сега за викендот без неа просторите стануваат непогодни. Тоа е повеќе струја, повеќе пари, повеќе емисии – и циклусот се ускорува самиот себе.

Прашањето кое не се поставува гласно во медиумите – колку Скопје, Битола, Охрид имаат план за летни горештини со температури над 40 степени за повеќе денови по ред? Имаме „препорачи” – пиете вода, останете во ладнина, не излегувајте на пладне. Имаме предупредувања. Но немаме отворени ладилни јавни простори за ранливи групи, како Париз ги има после смртоносниот талас од 2003-та. Немаме систем кој автоматски проверува стари луѓе во висок ризик. Немаме реална климатска стратегија. И секоја година – таа отсутност повеќе чини.