Shtetet anembanë botës një nga një miratojnë të njëjtin ligj: fëmijët të mos kenë qasje në rrjetet sociale. Australia tërhoqi e para vijën në dhjetor 2025 - ndalim për të gjithë nën 16 vjeç. Që atëherë lista e vendeve që e ndjekin vetëm rritet, dhe mes tyre ka edhe fqinjë tanë të afërt.

Më e freskëta është Franca. Ligji kaloi më 21 korrik, ndërsa nga 1 shtatori rrjetet do të jenë të ndaluara për fëmijët nën 15 vjeç. Nuk mbeten prapa as të tjerët: Danimarka përgatit ndalim nën 15, Spanja dhe Gjermania nën 16, Polonia dhe Sllovenia nën 15. Nga rajoni që na është më afër, Turqia tashmë e votoi ligjin në prill dhe pret nënshkrimin e presidentit, ndërsa Greqia planifikon ndalim nën 15 vjeç nga janari 2027.

Arsyet që sjellin qeveritë janë kudo të njëjta - varësia, ngacmimi përmes internetit, shëndeti mendor i dëmtuar dhe ekspozimi ndaj predatorëve. Është e vështirë të kundërshtosh se problemi ekziston. Çdo prind që ka parë një fëmijë dhjetëvjeçar të ngjitur pas ekranit deri në mesnatë e di se për çfarë bëhet fjalë.

Por ja pyetja e vështirë: si zbatohet në të vërtetë një ndalim i tillë?

Për të bllokuar një fëmijë, platforma fillimisht duhet të dijë se ai është fëmijë - që do të thotë se dikush duhet të verifikojë moshën e secilit. Dhe verifikimi i moshës kërkon dokumente, fytyrë të skanuar përmes kamerës ose një të dhënë tjetër që të identifikon. Organizata si Amnesty Tech paralajmërojnë se pikërisht këtu fshihet kurthi: për të mbrojtur fëmijët, fut një sistem që i ndjek të gjithë. Kryeministri britanik Keir Starmer thotë se beson që ndalimi mund të zbatohet - por „besoj se mundet” s'është njësoj me „ja si do të zbatohet”.

Edhe efikasiteti është nën pikëpyetje. Një fëmijë që dëshiron të hyjë në një rrjet gjen një mënyrë - moshë e rreme, profil i huaj, VPN që fsheh origjinën. Nëse ndalimi anashkalohet lehtë, mbetet vetëm dukja e mbrojtjes, ndërsa sistemi i verifikimit të moshës mbetet i integruar përgjithmonë. Është një shkëmbim klasik në të cilin fiton pak siguri dhe jep shumë privatësi.

Ndërsa te ne? Ndërkohë që katërmbëdhjetë shtete tashmë shkruajnë ligje, në rajonin tonë debati për fëmijët dhe ekranet rrallë del nga grupet e prindërve në rrjete. Pyetja nuk është nëse një valë e tillë do të arrijë në Ballkan - fqinjët tashmë po e sjellin - por nëse do të mendojmë për kurthin me privatësinë para se ta kopjojmë ligjin, apo vetëm pasi ta kemi nënshkruar.