Një kompani amerikane i mbylli heshturazi zyrat e veta në Indi, e gjithë Lugina e Silikonit ngriu. Jo sepse mbyllja është e madhe - por sepse për shumëkënd është sinjali i parë i qartë se inteligjenca artificiale po fillon ta hajë atë që me dekada i solli punë e para Indisë.

Kompania Opendoor, një platformë për blerjen e shtëpive online nga San Francisko, po i shuan operacionet në Indi më pak se dy vjet pasi i hapi. Drejtori ekzekutiv Kaz Nejatian njoftoi kthimin e punës në SHBA, më afër klientëve, dhe kalimin te ekipe më të vogla „të lindura me IA“. Kompania kishte 250 të punësuar në Indi kur në vitin 2024 hapi zyra në Çenai dhe Bengaluru.

Pse kaq zhurmë për një kompani në vështirësi? Sepse ajo që është në lojë është shumë më e madhe se Opendoor. India prej kohësh nuk është vetëm destinacion për punë të lirë zyre - është tregu më i madh në botë i të ashtuquajturve Qendra Globale të Aftësive, me mbi 2.100 qendra, rreth 2,36 milionë të punësuar dhe thuajse 100 miliardë dollarë të ardhura vjetore. Kur dikush kollitet në atë sistem, dëgjon gjithë nënkontinenti.

Megjithatë, vlen maturia. Opendoor prej vitesh po tkurret - në fund të vitit të kaluar kishte 1.042 të punësuar në botë përballë 1.470 më parë. Mbyllja në Indi lehtë mund të jetë po aq tregim për IA-në sa edhe tregim për telashet e veta të kompanisë në një treg të vështirë të patundshmërive. Jo çdo shkurtim është revolucion; nganjëherë është thjesht një vit i keq.

Por gjuha e investitorëve tregon nga shkon frika. „Ndërsa puna manuale zëvendësohet me IA, shumë vende pune do të humbasin në Indi“, shkroi Shil Mohnot nga fondi Better Tomorrow Ventures. Një investitor tjetër i rrezikut e quajti hapin „pikë kthese“ për operacionet e drejtuara nga IA.

Fil Fersh, drejtor i firmës analitike HFS Research, e vuri gishtin te vendi i duhur: ky nuk është tregim për vende pune që zhvendosen nga India në Amerikë. „Kthesa më e rëndësishme është se IA e zvogëlon sasinë e punës operacionale që u duhet fare kompanive“, thotë ai, duke përshkruar një model ku firmat punojnë më të dobta pavarësisht se ku ndodhen. „Ky nuk është një ristrukturim i izoluar. Është pjesë e një modeli shumë më të gjerë.“

Për Ballkanin ky nuk është lajm i largët. I njëjti model i punës së lirë dixhitale për kompani të huaja - autsorsingu, kol-qendrat, shërbimet IT - është një nga degët e rralla që në vitet e fundit hapi vende pune edhe te ne edhe në rajon. Nëse inteligjenca artificiale vërtet po fillon ta riskicojë atë ekonomi, pyetja „çfarë pas autsorsingut?“ nuk do të mbetet vetëm indiane.