Beteja rreth çimentores Usje është ndezur sërish. Nisma qytetare „Stop për Usjen" njoftoi një marsh proteste për 23 qershorin, me një kërkesë të qartë - që fabrika të ndalojë së punuari sipas standardeve të vjetruara të ndotjes nga viti 2007 dhe të harmonizohet me normat moderne evropiane.

Zemra e mosmarrëveshjes është leja mjedisore. Aktivistët pohojnë se kompania do të vazhdojë të punojë sipas vlerave kufitare gati dy dekada të vjetra, në vend që t'i pranojë teknikat më të mira të disponueshme për mbrojtjen e mjedisit. Kompania, nga ana tjetër, i hedh poshtë akuzat dhe pohon se „emetimet janë nën vlerat kufitare ligjore".

Dhe pikërisht këtu është nyja e gjithë historisë. „Nën vlerat ligjore" mund të jetë e vërtetë e prapë të nënkuptojë ajër të ndotur - nëse vetë ligji është qepur sipas masës së ndotësit, e jo të qytetarit që e merr frymë atë ajër. Pyetja nuk është nëse Usja i respekton rregullat, por nëse rregullat e mbrojnë fare shkupjanin. Kur standardi është i vitit 2007, ndërsa shkenca dhe Evropa prej kohësh kanë ecur përpara, kush ka interes që ai standard të mbetet i ngrirë?

Shkupi prej vitesh mbytet nën një nga qiejt më të ndotur të kontinentit. Çdo dimër e njëjta histori, çdo verë të njëjtat premtime. Marshi i 23 qershorit nuk do ta pastrojë ajrin brenda natës, por të paktën ngre një pyetje që institucionet me ngulm e shmangin: i kujt interes është më i rëndësishëm - i fabrikës apo i mushkërive të qytetit?