Gati pesë vjet luftë, dhe shteti më i madh në botë ka problem të gjejë njerëz që do të shkojnë në front. Jo para - njerëz. Rekrutimi vullnetar ngadalësohet, ndërsa humbjet në frontin ukrainas nuk ngadalësohen aspak.

„Të gjesh burra që duan të luftojnë, madje edhe për shuma jashtëzakonisht të mëdha parash, është bërë gjithnjë e më e vështirë", thotë Aleksej Taballov, aktivist për të drejtat e njeriut që udhëheq një organizatë e cila ndihmon rekrutët rusë. Kjo është një fjali që thotë më shumë se çdo komunikatë zyrtare: paratë janë në tryezë, nënshkrimet mungojnë.

Kontratë në vend të mobilizimit

Putini mobilizoi për herë të fundit në shtator të vitit 2022, kur thirri 300.000 rezervistë pas dështimeve në fushëbetejë. Që atëherë Moska mbështetet në kontrata vullnetare mirë të paguara - në atë mënyrë, sipas burimeve, ka rekrutuar rreth 1,3 milionë ushtarë. Burrat, veçanërisht nga rajonet më të varfra ruse, marrin bonuse dhe paga që mund të jenë sa një fitim vjetor në vendbanimin e tyre, plus pagesa të konsiderueshme për familjen nëse vriten.

Vlerësimet perëndimore flasin për mbi 30.000 të vrarë e të plagosur në muaj. Kjo është shifër që përkon me taktikën e quajtur „makinë për grirje mishi" - grupe të vogla sulmuese që sërish e sërish lëvizin përpara pavarësisht humbjeve të mëdha. Rusia, sipas Janis Kluges nga Instituti gjerman për marrëdhënie ndërkombëtare dhe siguri, rekruton rreth 1.000 ushtarë në ditë. Pjesa më e madhe e njerëzve të rinj vetëm plotëson njësitë e zbrazura, nuk e rrit fuqinë sulmuese.

Kur rekrutimi bëhet gjueti

Këtë verë avokatë dhe aktivistë kanë dokumentuar metoda gjithnjë e më agresive në disa rajone. Policia ndalonte burra në rrugë, i nxirrte nga vendet e punës, i thërriste në stacione, e pastaj i presiononte të nënshkruanin kontratë në qendrat ushtarake të rekrutimit.

„Kjo u bë gjueti njerëzish. Përmes justifikimesh të ndryshme, mashtrimit, zhvatjes, dhunës dhe kërcënimeve, i detyrojnë burrat të nënshkruajnë", pohon Taballovi. Rekrutuesit gjithnjë e më shumë i marrin në shënjestër „të margjinalizuarit socialë" - njerëz me borxhe, procedura penale ose probleme që mund të shfrytëzohen. Në rajonin jugor të Penzës, ku presioni ishte më i fortë, videot në internet tregonin burra që barteshin në kombi ndërsa familjet protestonin para qendrave të rekrutimit.

Industri nga e cila jetohet

Rreth atij sistemi u krijua një ekonomi e tërë. Autoritetet rajonale paguajnë mijëra dollarë jo vetëm ushtarit që nënshkruan, por edhe atij që e gjeti. Sipas programeve të tipit „sill një shok", banorët marrin para për person të rekrutuar. Rekrutues privatë dhe të punësuar në sektorin publik krehin rrjetet sociale duke kërkuar kandidatë. Rajonet ruse, sipas mediave të pavarura ruse, u kanë paguar rekrutuesve së paku 7,7 miliardë rubla - rreth 96 milionë dollarë - që kur i futën programe të tilla.

Një rekrutues nga Rusia qendrore, që foli në mënyrë anonime, tha se organizata e tij duhet të gjejë 20 deri 30 burra në muaj, me bonuse për tejkalim dhe ndëshkime për mospërmbushje të objektivit. „Vitin e kaluar ishte më lehtë. Tani po bëhet më vështirë", tha ai. Universitetet, shkollat teknike dhe të zanateve, ndërkohë, janë nxitur të mbledhin studentë për njësi të reja për menaxhimin e dronëve. Putini nënshkroi së fundmi edhe një ligj që e zgjeron rrethin e të dënuarve që mund të nënshkruajnë kontratë ushtarake - përfshirë edhe të dënuarit për „vepra penale të rënda dhe veçanërisht të rënda".

Pse Kremlini nuk dëshiron mobilizim të dytë

Përfaqësuesit zyrtarë demantojnë me këmbëngulje. Ish-presidenti Dmitrij Medvedev i quajti raportime të tilla „marrëzi" dhe „provokim të rremë" nga Ukraina. Dy bashkëbisedues nga Moska pohojnë se nuk ka shenja që Putini të ketë urdhëruar mobilizim të ri masiv.

Por frika punon edhe pa urdhër. Në grupet e Telegramit shkëmbehen thashetheme dhe këshilla si të shmanget thirrja. Disa mendojnë se mobilizimi do të mund të vinte pas zgjedhjeve parlamentare në shtator. „Për momentin mund vetëm të supozojmë nëse mobilizimi vërtet do të ndodhë", thotë Ivan Çuviljajev, zëdhënës i një organizate që ndihmon ushtarët rusë që ikin nga ushtria. Sipas tij, autoritetet e përdorin vetë spekulimin si mjet: mesazhi është se mobilizim do të ketë gjithsesi, prandaj nënshkruaj tani dhe merr para para se të të marrin me forcë.

Mobilizimi i vitit 2022 shkaktoi një nga tronditjet më të mëdha të brendshme në Rusi që nga fillimi i invazionit - shpërngulje masive dhe rënie të mprehtë të mbështetjes për Putinin. Sondazhet e reja tregojnë besim të dobësuar në luftë, ndërsa pjesa e rusëve që besojnë se fushata po shkon mirë ka rënë në nivelet e prillit 2022.

„Nuk mendoj se do të arrijnë të rekrutojnë mjaftueshëm njerëz me sistemet e tanishme", përfundon Taballovi. Nëse është kështu, mbetet vetëm forma - thirrje selektive, rishpërndarje e rekrutëve ekzistues ose aktivizim i heshtur i rezervistëve. Pesë vjet dhe një milion e treqind mijë kontrata më vonë, dhe pyetja ende është si të gjendet edhe një njeri.