Komisioneri evropian për energjetikë Dan Jørgensen i kërkoi publikisht Donald Trumpit të mos e ndërpresë rrjedhën e lirë të dizelit amerikan drejt Evropës. „Është në interes edhe të SHBA-së edhe të Evropës që të kemi rrjedhë sa më të lirë të energjisë mes vendeve tona“, deklaroi Jørgensen. Paralajmërimi vjen pasi Trump këtë javë e mbështeti publikisht idenë për kufizimin e eksportit amerikan të dizelit, për t'i ulur çmimet rekord të karburantit në SHBA.

„Thashë: të mos eksportojmë dizel. Prodhojmë shumë dizel. Këtë ua kërkova njerëzve të mi“, tha Trump. Një fjali e thënë për publikun vendas - por me adresë në Bruksel.

„Ky dimër mund të jetë shumë, shumë i keq për Evropën, ndoshta më i keqi që kemi pasur që nga viti 2022“, paralajmëroi Jørgensen. Sipas tij, skenari më i mundshëm nuk është mungesë fizike e energjenteve, por çmime jashtëzakonisht të larta. Dizeli evropian tashmë lëviz pranë niveleve rekord, lufta në Lindjen e Mesme i preu ose i vështirësoi seriozisht një pjesë të rrugëve tradicionale të furnizimit, ndërsa Rusia e kufizoi eksportin e saj të dizelit. Rezultati: Evropa u bë edhe më e varur nga rafineritë amerikane.

Shifrat e shpjegojnë frikën. Këtë vit SHBA-ja siguronte rreth një të tretën e importit të përgjithshëm evropian të dizelit nga vendet jashtë BE-së, ndërsa në gusht pjesëmarrja ishte edhe më e madhe. Evropa veriperëndimore është veçanërisht e varur. Tregtarët paralajmërojnë se një ndalim amerikan do të ishte goditje e rëndë, sepse Evropa do të duhej të garonte me rajonet e tjera për sasitë e kufizuara të dizelit nga India, Lindja e Mesme dhe burime të tjera.

Nga Uashingtoni më pas filluan të vijnë mesazhe të ndryshme. Sekretari amerikan i Energjisë Chris Wright vlerësoi se një ndalim i plotë do të ishte instrument tepër i vrazhdë, që mund të krijojë probleme të reja edhe në tregun amerikan - ta prishë punën e rafinerive dhe t'i rrisë tërthorazi çmimet e benzinës dhe të karburantit të avionëve. Shtëpia e Bardhë e demantoi raportin se po përgatit ndalim të plotë të eksportit të dizelit me kohëzgjatje 90 ditë. „Askush nuk po shqyrton ndalim të plotë“, tha Wright, por konfirmoi se administrata po kërkon mënyrë që sasi më të mëdha dizeli të mbeten në tregun amerikan, përfshirë edhe kufizime vullnetare të eksportit në marrëveshje me rafineritë. Për Evropën, edhe vetë mundësia mjafton për nervozizëm.

Dizeli nuk është problemi i vetëm. Çmimet evropiane të gazit natyror së fundmi arritën nivelin më të lartë që nga kriza energjetike e vitit 2022, ndërsa nafta bruto Brent mbahet mbi 100 dollarë për fuçi. Evropa hyn në dimër me gaz të shtrenjtë, dizel rekord të shtrenjtë dhe pasiguri të re rreth dërgesave amerikane. Jørgensen pranon se zgjidhja afatgjatë - më pak varësi nga lëndët djegëse fosile - nuk e zgjidh problemin e këtij dimri. „Nëse nuk dalim nga kjo varësi nga lëndët djegëse fosile, mund t'u premtoj të gjithëve se kjo do të bëhet krizë e përhershme“, tha komisioneri.

Në vitin 2022 Evropa mësoi sa kushton varësia nga Moska. A po e mëson tani të njëjtin mësim, vetëm me Uashingtonin në anën tjetër të gypit?