Qeveria e uli tatimin mbi vlerën e shtuar për karburantet nga 18 në 10 për qind. Masa vlen nga 15 deri më 28 shtator - saktësisht katërmbëdhjetë ditë. Dhe ndërsa titulli tingëllon si lehtësim për të gjithë, llogaritjet thonë diçka tjetër: nafta do të lirohet për rreth dy denarë, ndërsa benzinat do të shtrenjtohen për rreth tre e gjysmë.

Po, e lexuat saktë. Tatimi bie, ndërsa benzina shtrenjtohet.

Pse tatimi më i ulët nuk do të thotë karburant më i lirë

Shpjegimi nuk është politik, por aritmetik. TVSH-ja është vetëm një zë në strukturën e çmimit me pakicë. Çmimi përfundimtar varet edhe nga çmimi i derivateve në bursë, kursi i këmbimit, transporti dhe magazinimi, akciza, marzhet dhe metodologjia e Komisionit Rregullator për Energjetikë.

Për më tepër, ulja e normës tatimore për tetë pikë përqindjeje nuk do të thotë se çmimi në pompë bie për tetë për qind. Nëse baza mbetet e njëjtë, kalimi nga 18 në 10 për qind e ul shumën përfundimtare për rreth 6,8 për qind. E kur ndërkohë rriten çmimet e furnizimit, një pjesë e lehtësimit tatimor shpenzohet vetëm për të parandaluar një shtrenjtim edhe më të madh.

Sipas llogaritjeve qeveritare, te nafta në vend të shtrenjtimit të pritur prej rreth pesë denarësh duhet të vijë një ulje prej rreth dy - që do të thotë efekt i përgjithshëm amortizues prej rreth shtatë denarësh për litër, me çmim të ri rreth 99 denarë. Te benzinat tatimi më i ulët vetëm e kufizon rritjen: EUROSUPER BS-95 pritet të kushtojë rreth 100,5 denarë për litër, ndërsa BS-98 rreth 102,5 denarë.

Argumenti me fqinjët

Kryeministri Hristijan Mickoski e mbron masën me faktin se çmimi i naftës në bursat botërore kaloi kufirin prej 100 dollarësh për fuçi dhe se Maqedonia vazhdon të ketë çmime më të ulëta se fqinjësia. „A është ai i ulët kur paguani 95-96 denarë për litër naftë ose 100 denarë? Nuk është, por është më i lirë se ai që e paguajnë në fqinjësi“, deklaroi ai.

Ky është krahasim i saktë dhe argument i pamjaftueshëm njëkohësisht. Njeriu që mbush rezervuarin nuk paguan me diferencën ndaj Shqipërisë - paguan me denarë nga paga e tij. Opozita kërkon që TVSH-ja për karburantet të bjerë në pesë për qind dhe akciza të hiqet plotësisht, duke vlerësuar se masa është e vonuar dhe e gjysmuar.

Katërmbëdhjetë ditë

Pika më e dobët e masës është afati i saj. Dy javë mjaftojnë për t'i mbijetuar goditjes më të ashpër, por janë të pamjaftueshme që kompanitë t'i zhvendosin llogaritjet e veta. Një transportues që planifikon kontrata tremujore nuk do ta ndryshojë çmimin e shërbimit për një pushim tatimor katërmbëdhjetëditor.

Rajoni përdor mekanizma të ndryshëm. Serbia ndërhyn përmes akcizës - për periudhën 14 deri 20 shtator akciza për naftë u caktua në 55,53 dinarë, ndërsa për benzinë në 54 dinarë. Mali i Zi në mars e uli akcizën për 50 për qind, me çka nafta në vend të rreth 31 centëve u shtrenjtua për rreth katër. Shqipëria ka një mekanizëm të kushtëzuar që aktivizohet kur çmimi kalon një prag të paracaktuar. Modeli maqedonas kombinon akcizën dhe TVSH-në.

Asnjë nga këto modele nuk e ndryshon llogarinë bazë: një vend që importon energji nuk mund të izolohet përgjithmonë nga çmimi botëror. Masat tatimore e shtyjnë goditjen - nuk e heqin.

Testi i vërtetë nuk është çmimi më 15 shtator. Është 29 shtatori, kur norma e favorshme skadon. Nëse nafta deri atëherë vazhdon të shtrenjtohet, kthimi i TVSH-së në 18 për qind do të thotë kërcim i ri në pompa - dhe pyetje e re që Qeveria do të duhet ta përgjigjet. Deri atëherë do të ishte mirë të publikohet edhe sa të ardhura humbet buxheti dhe nga vjen mbulimi i diferencës, sepse çdo ndërhyrje në krizë energjetike dikush e paguan.