Japonya uzay sanayisine milyarlar akıtırken aynı anda askerî ekipman ihracatındaki kısıtlamaları da gevşetiyor. Bu iki şey tesadüfen bağlantılı değil - ve Sapporo'dan küçük bir şirket tam da şimdi, ikisinin birleştiği noktaya konumlanıyor.

Hokkaido Üniversitesi'nden doğan girişim Letara, 2,6 milyar yen, yaklaşık 16 milyon dolar (14,7 milyon avro) topladı. Bugüne dek küçük uydular için hibrit iticiler üzerinde çalışıyordu. Yeni parayla plan farklı: uzay, savunma ve güvenlik amaçlı büyük roket sistemleri.

"Bu turla, iticinin uzayda çalıştığını kanıtlamanın ötesine geçiyoruz," diyor şirketin eş icra direktörü Shota Hirai. "Hem uzay hem de savunma ve güvenlik alanında çok daha geniş bir uygulama kümesini araştırmayı planlıyoruz."

Turu Headline Asia, JIC Venture Growth Investment ve Incubate Fund yönetti. Yatırımcılar arasında stratejik isimler de var - Toyota grubunun tedarikçisi Toyoda Gosei ve arkasında Japon uzay ajansı JAXA'nın bulunduğu Frontier Innovations fonu. Devletin uzay ajansı, savunma pazarından açıkça söz eden özel bir roket şirketine giriyorsa, bu finansal yatırım değil, sanayi politikasıdır.

Neden klasik değil de hibrit motor

Letara'nın teknolojisi, katı yakıtı yanma için gereken sıvı oksitleyiciden ayrı tutuyor. Pahalı parafin mumu yerine ucuz ve kolay bulunan malzemeler kullanılıyor - plastik ve kauçuk. Şirketin, bu malzemeleri güvenilir biçimde tutuşacak ve düzgün yanacak şekilde karıştıran, biçimlendiren ve sıkıştıran kendi üretim süreci var.

Hibrit motorların tarihsel olarak çözemediği sorunlar üç tane: yeterli itki, performansın korunması ve yanmanın kontrolü. Letara üçünü de çözdüğünü savunuyor. Gerçekten öyle mi, bunu bir sonraki test gösterecek - şirketin ticarileşme yolunda kilit adım saydığı, yabancı bir ortakla yörüngede ateşleme.

Tüm bunları süren pazarın 2024'te 848 milyon dolardan, 2032'ye kadar 2,6 milyar dolara çıkacağı öngörülüyor. Yılda yaklaşık yüzde 15 büyüme. Bu, sermaye çeken bir rakam - ve Letara'nın sahada yalnız olmamasını da açıklıyor.

Rekabet uzun ve uluslararası: Japon Interstellar Technologies, Çinli Galactic Energy, Güney Koreli InnoSpace, Singapurlu Equatorial Space. Avrupa'dan Alman girişim HyImpulse. Avustralya'dan Gilmour Space. Hepsi aynı teknoloji üzerinde çalışıyor, hepsi aynı büyüyen bütçeye bakıyor.

Balkan perspektifinden dikkat çeken şey roket değil, arkasındaki yapı. Fikir 2020'de bir üniversite laboratuvarında doğdu, fakülteden şirket olarak ayrıldı, yatırımcı olarak bir devlet fonu aldı ve bugün hem özel şirketlerden hem de - bu arada sözleşmelerin değerini açıklamayan - Japon hükümetinden siparişleri var.

Bu, fakülteden devlet siparişine uzanan ve beş yıl süren bir zincir. Bu coğrafyada böyle kaç zincir var - ve olabilmesi için ne eksik?