Litvanya parlamentosu, bugün Litvanya topraklarında kitle imha silahlarını ve başka devletlerin askeri üslerini yasaklayan Anayasa'nın 137. maddesini kaldırmaya yönelik ilk adımı attı. Değişikliğe 99 milletvekili evet, 13 milletvekili hayır dedi, beş kişi çekimser kaldı. Moskova'nın yanıtı, toz daha yatışmadan geldi.

Rusya Devlet Duması Savunma Komitesi Birinci Başkan Yardımcısı Aleksey Juravlyov, Litvanya'ya nükleer silah konuşlandırılması halinde, fırlatıcıların yerleştirileceği noktalara "Oreşnik" füzesiyle ya da uzun menzilli dronlarla saldırı yapılmasını istedi. Bir Rus medya kuruluşuna "Son derece sert tepki verilmeli - diplomatik notalarla ve uyarılarla değil" dedi. "Batı'nın başka bir dil hiç anlamadığı anlaşılıyor."

İnce yazıyı da okumak önemli: Bu, Rus devlet yönetiminin açıklanmış bir kararı değil, bir Duma komitesinin üst düzey üyesinin görüşü. Ama tek başına bir ses de değil. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov bu ayın başında, olası bir nükleer silah konuşlandırmasının Litvanya'nın güvenliğini artırmak yerine onu Rus nükleer kuvvetlerinin hedefi haline getireceğini söylemişti. Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev ise 11 Eylül'de daha da ileri gitti: Litvanya'nın Rusya ile askeri bir çatışma halinde "dünya haritasından silinebileceğini" söyledi.

Vilnius tam tersi bir mantık kullanıyor. Savunma Bakan Yardımcısı Karolis Aleksa, yasağın kaldırılmasının Rus saldırısı tehlikesini artırmadığını, aksine daha güçlü bir caydırıcılık sinyali verdiğini söylüyor. "Bu, egemenliğimizi koruduğumuz meşru bir caydırıcılık aracı" dedi ve değişikliğin tek başına Amerikan ya da başka nükleer bombaların hemen ülkeye geleceği anlamına gelmediğini vurguladı. Barış zamanında böyle bir planın şimdilik bulunmadığını söylüyor. Milletvekili Laurynas Kasčiūnas ise mevcut hükmün o kadar ileri gittiğini açıklıyor ki, nükleer silah taşıyan müttefik bir uçak ya da gemi Litvanya topraklarını bölgedeki diğer devletlerde izin verildiği şekilde kullanamıyor.

Sonuca daha uzun bir yol var. Değişikliğin, oylamalar arasında üçer ay olmak üzere iki kez daha ve her seferinde toplam 141 milletvekilinden en az 94'ünün oyuyla onaylanması gerekiyor. İlk nihai oylama ekim, kesin kabul ise Ocak 2027 için planlanıyor. Arka planda Financial Times'ın haziranda yayımladığı, ABD'nin Polonya ve Baltık ülkeleri dahil Avrupa'daki ek NATO üyelerine nükleer kapasite konuşlandırmayı düşündüğüne dair haber de var. Litvanya makamları bu görüşmelere katıldıklarını doğruladı.

Coğrafya gerginliği açıklıyor. Litvanya, Rusya'ya ait Kaliningrad ile Rusya'nın taktik nükleer silah konuşlandırdığı Belarus arasında yer alıyor. Parlamentonun oylama yaptığı gün Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda, ülkeye yeni bir Amerikan asker rotasyonunun yola çıktığını açıkladı - ABD 2019'dan beri orada çoğunlukla yaklaşık bin askerden oluşan bir zırhlı tabur bulunduruyor.

Balkanlar, bloklar arasındaki hatta duran küçük bir devletin konumunu kendi tarihinden bilir - Yugoslavya onlarca yıl politikasını kimseye ait olmamak üzerine kurdu. Litvanya ise tam tersi bir yanıt seçiyor: nükleer şemsiyenin altına tamamen girmek. Bunun onu daha mı güvenli kıldığını, yoksa Moskova'daki haritalarda sadece daha büyük bir hedef mi yaptığını, ancak kimsenin öğrenmek istemeyeceği bir anda öğreneceğiz.