Mitskoski 2028'e kadar 1.000 euroluk ortalama maaş vaat ediyor - Karadağ'da bu zaten var, 2027'den itibaren de en düşük asgari ücreti bu kadar olacak

Başbakan Hristiyan Mitskoski, Kumanova'daki 11 Ekim anma töreninde yeni bir hedef koydu: görev süresinin sonu olan 2028'e kadar 1.000 euroluk ortalama maaş. Kulağa iddialı geliyor. Ta ki sınırın öbür tarafına bakana kadar.

Devlet İstatistik Kurumu'na göre Makedonya'da Temmuz 2026'da ortalama net maaş 48.499 dinar, yani yaklaşık 789 euroydu. Bu, bir yılda nominal olarak yüzde 7,1, reel olarak yüzde 4,7'lik bir artış. Karadağ'da ise oradaki istatistik kurumu MONSTAT'a göre ağustosta ortalama net maaş 1.040 euroydu. Aradaki fark ayda yaklaşık 251 euro, yılda 3.000 euronun üzerinde.

Bizim hedefimiz onların asgari ücreti

En düşük gelirlerde karşıtlık daha da keskin. Karadağ hükümeti, Ocak 2027'den itibaren asgari net ücretin ilkokul eğitimi gerektiren işlerde 1.000, ortaöğretimde 1.250 ve yükseköğretimde 1.400 euro olacağı "euro modelini" duyurdu. Şimdilik bu, etkileri henüz ölçülecek bir açıklama. Ama Makedonya 2028'de ortalama 1.000 eurodan söz ederken, Karadağ 2027'de en düşük asgari ücretin bu kadar olmasını planlıyor. Makedonya'da asgari ücret bugün 26.046 dinar, yaklaşık 423 euro.

Matematik vaadin tarafında değil. Ortalama maaşın 789'dan 1.000 euroya çıkması için nominal olarak yaklaşık yüzde 27 artması gerekiyor. Yılda yüzde 7,1 artmaya devam ederse iki yılda yaklaşık 905 euroya ulaşır. Geri kalanı için istatistiksel ataletten fazlası gerekiyor.

Mutfak sepeti daha hızlı kaçıyor

Viyana Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü'nden ekonomist Branimir Yovanoviç, sendikaya göre dört kişilik bir ailenin eylüldeki asgari aylık geçim maliyetinin yaklaşık 69.000 dinar olduğunu, asgari ücretin ise yaklaşık 26.000 dinar olduğunu hatırlatıyor. İki asgari ücretle geçinen bir ailenin ayda 17.000 dinar açığı var. Yovanoviç'e göre iki yıl önce sepet yaklaşık 60.000 dinar, asgari ücret yaklaşık 22.500, açık ise 15.000 dinardı. Yovanoviç, "Bu açık bu iki yılda 2.000 dinar büyüdü" diyor.

Dünya Bankası, Makedonya hakkındaki son raporu "Orta Gelir Tuzağından Kaçınmak"ta, Arnavutluk, Sırbistan ve Karadağ'ın son on yılda AB ortalamasıyla gelir farkını 7 ila 10 puan kapattığını, Makedonya'nın ise yalnızca 4 puan kapatarak 2024'te AB'nin kişi başı ortalama GSYH'sinin yaklaşık yüzde 42'sine ulaştığını belirtiyor.

1.000 euro hedefi kendi başına kötü değil. Sorun, bölgede bunun artık bir hedef değil, bir başlangıç noktası olması. Bu yüzden sosyal medyada alayla karşılandı: vatandaşların çoğu ortalamanın altında kazanıyor, şimdiki 789 euroyu bile yalnızca istatistiklerde görüyor.