Sırp Ortodoks Kilisesi resmî sitesinde Makedon kilisesini "Ohri Ortodoks Başpiskoposluğu - Makedon Ortodoks Kilisesi", yani POA-MPC olarak adlandırdı. Kamuoyundaki tepkilerin ardından ifade anayasal adla değiştirildi: Makedon Ortodoks Kilisesi - Ohri Başpiskoposluğu, MPC-OA.

Bir kez olsaydı hata olurdu. Bu bir kez değil.

Tartışmalı ifade, 4 Eylül'de Braniçevo eparhisindeki Manasiya manastırında düzenlenen "Çölün Mirası" uluslararası konferansına ilişkin bir metinde yer aldı. Metinde, Ohri ve Makedonya başpiskoposu Stefan'ın selamlama konuşmasını, "Ohri Ortodoks Başpiskoposluğu - Makedon Ortodoks Kilisesi" Sinodu'nun sekreteri olarak tanıtılan Herakleia piskoposu Kliment'in ilettiği belirtiliyor. Aynı yayında daha önce "Ortodoks Makedon ortodoks kilisesi - Ohri başpiskoposluğu" ifadesi de geçmişti.

Doğrusuna varılmadan önce tek bir metinde iki yanlış varyant. Bunu aceleyle açıklamak zor.

Olayı hassas kılan, kelime sırası değil - kısaltma. 2023'e kadar POA, Yovan Vranişkovski'nin önderlik ettiği ve Sırp Kilisesi'nin yargı yetkisi altında bulunan Ohri Ortodoks Başpiskoposluğu'nu ifade ediyordu. Bu yapı 2023'te MPC-OA'ya entegre oldu, piskoposları ise Makedon kilisesinin kanonik yargı yetkisine kabul edildi.

Yani: 2023'e kadar Makedonya'da Belgrad yargı yetkisi altındaki paralel bir kilise yapısını ifade eden kısaltma, şimdi otosefal Makedon kilisesinin adının önüne yapışmış olarak beliriyor. Tarihi bilen herkes farkı okuyor.

Önceki "hataların" listesi uzun ve bir örüntüsü var. Ekim 2024'te, Sırp patriği Porfiriye ile başpiskopos Stefan'ın Niş'teki ortak ayininin ardından "Ohri Başpiskoposluğu - Makedon ortodoks kilisesi" adlandırması kullanıldı. Başpiskopos Stefan'ın yalnızca "Ohri başpiskoposu" ya da "Kuzey Makedonya başpiskoposu" olarak anıldığı durumlar da oldu.

Hepsi, Sırp Kilisesi'nin 2022'de Makedon kilisesini otosefal olarak tanıdığı addan sapıyor. Aynı Tomos'ta ad meselesinin Yunanca konuşan ve diğer yerel ortodoks kiliseleriyle çözülmesi tavsiyesi de yer alıyor.

Sıklığın kendisi argüman. Aynı kurum yıllar boyunca bir adın birkaç farklı varyantını kullanıyor ve bunların her biri aynı yöne - MPC-OA'dan daha azına doğru - kaydırılmışsa, bunların idari ihmal olma olasılığı küçülür.

Bütün iplikleri bağlayan kısım zamanlama. MPC-OA ile Ekümenik Patrikhane arasındaki ilişkiler son dönemde yakınlaşma işaretleri gösteriyor - Antaniya piskoposu Parteniy Aynaroz'da bulundu, bir Makedon ilahi korosu patrik Bartholomeos'un huzurunda Makedon şarkıları ve horoları icra etti, ardından yeni temas duyuruları geldi. Hâlâ eksik olan tomosu vermesi gereken de tam olarak Ekümenik Patrikhane.

Bu bağlamda Belgrad'dan gelen yeniden adlandırmayı idari bir konu olarak okumak zor. Daha kolay okunan şu: bir yerden alınan otosefalinin, o yere karşı beklentiler taşıdığının hatırlatılması - özellikle bir yanda Sırp ve Rus ortodoks kiliseleri, diğer yanda Ekümenik Patrikhane arasındaki ilişkiler ortodoks dünyasındaki daha büyük etki çekişmeleriyle yüklüyken.

Sırp Kilisesi'nde ad değişikliğine dair resmî bir karar da, o kısaltmanın neden kullanıldığına dair bir açıklama da yok. Yalnızca tepkinin ardından bir düzeltme, önceki seferlerdeki gibi. Asıl soru da burada - Belgrad'a değil, Üsküp'e: MPC-OA'dan biri yalnızca sitede düzeltme değil, yazılı yanıt istemeden önce aynı "hata" kaç kez tekrarlanmalı?