Депонијата на Југохром во Јегуновце содржи 2,2 милиони тони отпад, од кои 7.388 тони се шестовалентен хром – еден од најканцерогените супстанции познати на науката. Подземните води во близина содржат до 100.000 пати повеќе хром од дозволеното. А изворот Рашче – кој го снабдува Скопје со вода за пиење – е на само 80 метри.

Бројки кои ледат крв

Концентрацијата на шестовалентен хром во подземните води: 10-500 mg/L, понекогаш до 1.000 mg/L во дренажните системи. Дозволеното ниво: 0,01 mg/L. Дневно, 40-70 килограми шестовалентен хром влегуваат во Вардар. Водата на Вардар под депонијата содржи седум пати повеќе хром од дозволеното.

Професорот Трајче Стафилов потврдува дека тековниот квалитет на водата на Рашче е одличен, но предупредува: „Никој не може да утврди дали и кога загадените подземни води може да стигнат до изворите на Рашче. Знаеме дека шарските води течат под депонијата, создавајќи постојан ризик.”

Седум решенија, ниедно не е евтино

Студијата предлага седум можни решенија. Покривање и дренажа чини околу 20 милиони евра, но не го решава проблемот долгорочно. Преместување на локална локација со физичка изолација чини околу 54 милиони евра. Отстранување на отпадот во странство го решава проблемот трајно, но чини 90 милиони евра.

Министерството за животна средина ги идентификува првите две опции како „најприфатливи.” Годишниот буџет за постројката за третман: 17 милиони денари – доволно за одржување, но недоволно за подобрување. Работната група допрва ќе се формира.

Еко Свест предупредува дека Министерството го има документот повеќе од година дена. Година дена – додека 7.388 тони хром стојат на 80 метри од водата што ја пиеме. Колку уште време треба да помине за некој да одлучи?