АфД со 43,8 отсто во Саксонија-Анхалт: Првата порака по победата беше дека санкциите кон Русија мора да паднат

43,8 отсто. Толку освои Алтернатива за Германија на изборите во Саксонија-Анхалт и стана убедливо најсилната политичка сила во таа покраина. Пред пет години истата партија имаше 20,8 отсто. Значи, за еден изборен циклус – плус 23 процентни поени.

Уште поинтересна е другата бројка. ЦДУ на канцеларот Фридрих Мерц падна на 17,2 отсто. Во 2021 година имаше 37,1 отсто. Партијата што со децении се сметаше за природен домаќин на германскиот конзерватизам во оваа покраина се преполови и потоа уште еднаш. СДП заврши со 9,3 отсто, Зелените со 8,9, Левицата со 8,6, а Сојузот на Сара Вагенкнехт со 5,3 отсто. Излезноста беше рекордни 77,8 отсто – луѓето не останаа дома, туку излегоа и одлучија.

Првата порака не беше за Берлин, туку за Москва

Само неколку часа по резултатите, копретседателот на АфД Тино Хрупала се појави во утринската програма на германскиот АРД и кажа што е приоритет. „Сакаме повторно добри односи со Русија“, изјави тој. И потоа беше уште поконкретен: „Санкционата политика мора да се промени. АфД пред сè ќе мора со тоа да се занимава преку Бундесратот, вршејќи притисок врз сојузната влада.“

Тоа не е реторика за домашна публика. Тоа е опис на механизам. Бундесратот е домот во кој седат претставниците на владите на сојузните покраини, а Саксонија-Анхалт има четири гласа таму. Сите гласови на една покраина мора да се дадат единствено – не може половина вака, половина онака. Влада предводена од АфД би добила институционален канал преку кој може да блокира, забавува или политички оспорува дел од одлуките на Берлин.

Што реално може, а што не

Тука вреди да се биде прецизен, бидејќи разликата е голема. Една покраина не може еднострано да ги укине европските санкции против Русија – тоа не се одлучува во Магдебург. Но може да го отежни животот на сојузната влада, да ја успорува секоја одлука што поминува низ Бундесратот и да го претвори односот кон Москва во постојана домашна политичка борба наместо во завршена работа.

Односот кон Русија и беше една од големите теми на кампањата. Во источниот дел на Германија значителен дел од населението не го дели тврдиот курс на сојузната влада кон Москва – поделба што постои со години и што овие избори повторно ја отворија. АфД се залага за обнова на економските и политичките односи со Русија и е против продолжување на германската воена поддршка за Украина.

Победникот веќе ја испружи раката – и внимава кој ќе ја одбие

Хрупала јасно стави до знаење дека партијата не сака да остане победник без власт. „Ќе упатиме понуди за разговор до сите партии. Потоа ќе видиме кој ќе ја одбие нашата испружена рака“, рече тој. Формулацијата не е случајна – таа однапред го подготвува следниот наратив: не сме ние изолирани, тие не сакаат да разговараат.

Посебно се обрати кон ЦДУ: „Мислам дека ЦДУ сама себе мора да се запраша какви заклучоци треба да извлече од овој катастрофален изборен резултат.“ Преговорите, според неговите зборови, треба да почнат уште оваа недела, а тој очекува Улрих Зигмунд да биде избран за претседател на владата на Саксонија-Анхалт.

Германија со години беше земјата на која целиот континент ѝ гледаше како на стабилен центар – предвидлива, досадна на најдобар можен начин. Кога една покраина со рекордна излезност ќе даде 43,8 отсто на партија што бара крај на санкциите кон Москва, тоа не е локална вест. Прашањето е колку долго нешто останува „регионален случај“ пред да стане правило.