Meta воведе нова претплата – Meta One – која им нуди на корисниците проширен пристап до алатки за вештачка интелигенција низ Facebook, Instagram и WhatsApp. Генерирање слики, правење видеа, уредување стории со алатката Restyle, гласовни ефекти. Сето тоа беше бесплатно кога компанијата сакаше да ве натера да го користите. Сега кога го користите, чини пари.

Двата основни пакета се 7,99 долари месечно (Core) и 19,99 долари месечно (Premium). Кога побараа од Meta да каже колку точно ВИ-генерирања влегуваат во секој пакет, компанијата одби да каже – лимитите, објаснија, се менуваат според „земјата, површината и системските услови“. Во превод: плаќате претплата чија содржина фирмата одбива да ја дефинира однапред и може да ја менува кога ќе посака.

Фирмите и креаторите добија посебна скала, и таму бројките растат брзо: Essential од 14,99 долари, Advanced од 49,99, Expert од 149, и Max од 499 долари месечно. За тие пари се добива распоредување стории 30 дена однапред, линкови во објавите, извозна аналитика, повеќе одговори од деловниот ВИ-агент и значка за верификација на WhatsApp. Сето тоа е инфраструктура што Meta ја градеше со години на грбот на бесплатните корисници.

Дали има логика зад ова? Има, и таа е многу конкретна. Во 2025 година Meta вложи 14,3 милијарди долари во Scale AI и го доведе Александар Ванг да ѝ го води одделот за вештачка интелигенција. Тие пари треба некако да се вратат, а единствениот џеб што е достапен е џебот на корисникот.

Претходниот круг претплати – Instagram Plus за 3,99 долари, Facebook Plus за 3,99 и WhatsApp Plus за 2,99 – веќе покажува резултати што и самата фирма веројатно не ги очекуваше вака брзо. Според пазарниот аналитичар Appfigures, дневниот приход на Instagram во светот сега во просек изнесува 1,2 милиони долари, а на Facebook 528.000 долари – раст од 475 отсто, односно 143 отсто, споредено со неделата пред тоа.

Прогнозите одат уште подалеку. BNP Paribas пресметува дека претплатите ќе ѝ донесат на Meta дополнителни 13,5 милијарди долари приход до 2028 година, а Truist оди до 20 милијарди до 2030. Ниту еден од тие броеви не доаѓа од нов производ – доаѓаат од наплата на нешто што досега беше вклучено во цената на вашето внимание.

Тоа е и вистинската приказна овде. Општествените мрежи беа изградени врз една тивка спогодба: ти даваш податоци и време, тие даваат услуга. Со ВИ-алатките спогодбата се менува во движење – податоците и времето остануваат на маса, но услугата се сели зад платен ѕид. Никој не праша дали е во ред, едноставно се случи во вторник.

А кај нас? Скалата од 499 долари месечно е замислена за американски бизнис-клиент, не за скопска пекара што сака да ги закаже објавите. Кога помал пазар ќе добие иста цена како поголем, се случува тивко: малите профили остануваат на бесплатната верзија, што сега значи – на послабата верзија. Разликата меѓу тоа кој се гледа на мрежата и кој не, повеќе нема да зависи само од тоа колку добро работиш, туку и колку плаќаш месечно.