Понеделник наутро, во Лос Анџелес, на сцена седи човекот чија фирма ги произведува чиповите без кои ниту еден модел на вештачка интелигенција не би се вклучил. Ѕвони телефон. Од другата страна е Доналд Трамп. Публиката се смее додека Џенсен Хуанг, директорот на Nvidia, се мачи да го стави разговорот на спикерфон – а Трамп го коментира тоа во живо: „Најдобрата работа во животот е тоа што Џенсен може да го направи најсложениот компјутерски чип на светот… но не може да сфати како да ве стави на спикер.“

Шегата помина за неколку секунди. Она што дојде по неа е политиката.

Темата беше едноставна: дали развојот на вештачката интелигенција треба да се забави. Прашањето не е академско. Дарио Амодеи, директорот на Anthropic, неодамна објави текст со наслов „Мора да го чекориме фронтот“, во кој бара забавување на темпото со кое се подобруваат способностите на моделите. Одговорот на Хуанг кон претседателот беше од една реченица: „Во право сте. Нема да дозволиме тоа да се случи, господине.“

Забележете кој го кажува тоа и на кого. Човекот чиј бизнис буквално зависи од тоа секоја наредна генерација модели да бара повеќе чипови, му ветува на претседателот дека забавување нема да има. Тоа не е технолошка проценка. Тоа е деловен интерес изговорен на глас пред камери, и никој во салата не го нарече така.

Бројката што никој на сцената не ја спомна како проблем

Постои една мерка што ја разбива сликата за народна поддршка. Според истражување на Gallup, седум од десет Американци се против градење дата центар во нивната околина. Повеќе од половина од нив како причина ја наведуваат потрошувачката на природни ресурси, а околу една петтина стравуваат од поскапување на животот и од влошување на условите во кои живеат. Тоа не е маргинална група. Тоа е мнозинство во земјата што ја гради оваа индустрија.

Трамп има свое објаснување за тој отпор. Според него, зад него можат да стојат „политички луѓе“, а можеби и Кина – и целата приказна ја нарече измама. Значи, седумдесет отсто од сопствените граѓани се или организирана опозиција или странско влијание. Ниту еден од двајцата на сцената не понуди трета можност: дека луѓето едноставно гледаат што се гради покрај нив и пресметуваат кој ја плаќа струјата.

Хуанг не разговараше со случајна публика. Домаќини на настанот се водителите на подкастот All-In – инвеститорите Чамат Палихапитија, Џејсон Калаканис, Дејвид Фридберг и Дејвид Сакс, кој е и советник во Белата куќа. Соба полна со луѓе што имаат пари во истата индустрија, претседател на телефон и производителот на чипови на сцена. Тешко е да се замисли поблагонаклона средина за едно ветување.

Зошто ова не е само американска расправија

Дата центрите не се апстракција. Тоа се објекти што трошат електрична енергија и вода во конкретни места со конкретни мрежи, и во Европа истата дебата веќе трае – од Ирска, каде операторот на мрежата воведе ограничувања за нови приклучоци во Даблин, до дискусиите во Холандија и Германија. Кога големите играчи ќе побараат место за наредната фаза, критериумот е едноставен: каде струјата е поевтина, дозволите побрзи, а отпорот помал.

Балканот ги има сите три особини. Прашањето не е дали некој ќе ги забележи, туку под какви услови. Кога една индустрија јавно вети дека нема да забави, а во исто време мнозинството граѓани во нејзината матична земја не ја сакаат во своето маало – каде мислите дека ќе оди да гради?