Руската Државна Дума усвои закон кој формално му дава на Владимир Путин овластување да испрати руска војска во било која земја во светот „за ослободување на руски државјани кои се уапсени или гонети во странство”. Гласано: 381 за, ниту еден против.

Тоа е едно од оние гласања кои се случуваат во Русија последниве години – без вистинска дискусија, без опозициски глас, без амандмани. Едноставно, потреба од документ. Претседателот на Думата Вјачеслав Володин ја објасни логиката: „Западната правда суштински стана инструмент на репресија. Москва има должност да ги заштити своите граѓани со сите достапни средства.”

Аналитичарите ја толкуваат акцијата како директен одговор на заповедта за апсење на Путин од страна на Меѓународниот кривичен суд, која беше издадена за наводни воени злосторства во Украина. Русија не ја признава јурисдикцијата на МКС, но заповедот предизвика реален бес во Москва.

Што значи ова на практика? Дека ако руски државјанин – вклучително и самиот Путин или негов соработник – биде уапсен во некоја европска земја според МКС-заповед, Кремљ има „законски основ” да испрати специјални сили да го ослободи. Тоа е, во основа, формализирање на нешто кое веќе се случува неформално.

Историјата е едноставна. Во 2006-та, Путин потпиша сличен закон за употреба на специјални сили во странство. Веднаш потоа последуваа „мистериозни ликвидации” низ Европа, вклучително и тровењето на Александар Литвиненко во Лондон. Најдрско, пак, беше извлекувањето на руски олигарх Артем Ус од домашен притвор во Милано во април 2023-та – наводно со помош на српски криминал. Овие операции беа доказ дека правилата на меѓународно право, за Москва, не важат.

Сега се добиваат и легален основ. Тоа е важно за Балканот од два аспекти. Прв – Србија со руска агентура веќе беше дел од една таква акција, и тоа поминува без големи реакции во Белград. Дали Москва ќе ги користи Скопје, Подгорица, Бања Лука или Софија за слични акции, прашање е на време, не на можност.

Втор – сега и западните служби ќе го разгледуваат секој руски државјанин на нашата територија поинаку. Тоа не е добра вест за вообичаени туристи. Но е јасна порака: гранцата помеѓу „руски правен систем” и „руски разузнавачки операции” официјално е укината. Тоа не е тивка реалност. Тоа е сега и потпишано.

Преостанува формалност – потпис на Путин. Се очекува за денови.