Здружение „Animal Rescue Project” алармира за две угинати кучиња најдени во скопската општина Кисела Вода. Локацијата – близу станбени објекти, на патеки кои граѓаните секојдневно ги користат. Сомнежи: намерно труење. Не е прв случај. Не е последен. Ова е сцена која општина Кисела Вода и помогнатите општини ја гледат повеќе пати годишно.

Прашањето кое ретко се поставува гласно е едноставно. Кој ги трови кучињата? Не ловци – ловците имаат свои методи. Не ветеринари – тие можат да го направат хумано во клиники. Не сирачката заштита – законот ги обврзува на јасни процедури. Останува една сериозна можност – граѓани кои не сакаат бездомни кучиња во својата средина, и одлучиле да го решат тоа на сопствени методи.

Тоа е тешко прашање. Не затоа што бездомните кучиња немаат проблеми – имаат. Тие можат да бидат опасни, особено во групи. Можат да напаѓаат деца. Можат да преноса́т беснило. Грижата за нив е надлежност на општината и Министерството за земјоделство. Кога системот не работи – кога не се стерилизираат, не се ставаат во прифатилишта, не се вакцинираат – граѓаните остануваат сами со проблемот. И тогаш почнува циклус на труење.

Општина Кисела Вода има програма за справување со бездомни кучиња. На хартија. Стерилизација, чипирање, вакцинација. Во практика – програмата покрива можеби 20 проценти од вкупната популација. Останатите 80 проценти живеат и се размножуваат. Секоја година, нова генерација. Зимата е тешка. Во наредните пролети – повеќе кучиња, повеќе сомнежи, повеќе трупа.

Здруженијата за заштита на животни редовно бараат построги санкции за трујачи. По законите на Македонија, тоа е злоупотреба на животно – казна може да оди до 3 години затвор за тешки случаи. Во практика – речиси никогаш никој не одговара. Доказите се тешки. Сведоци често нема. Тимовите за истрага се преоптеретени со други случаи. Резултат – трујачите остануваат на слобода, кучињата продолжуваат да умираат.

За граѓаните на Кисела Вода кои гледаат тежок случај, прашањата треба да бидат повеќе. Не „Кој го направил?” – на тоа никогаш нема да добиеме одговор. Туку „Зошто општината и денеска нема функционален систем?” Прашање на политичка волја и буџет. Денешните угинати кучиња не се изненадување. Се очекувано последствие на еден ситем кој со години молчешум прифаќа дека волонтери и граѓани преземаат тоа што институциите треба да го прават. И секоја пролет – истиот образец, истите наслови, истите празни ветувања.