Првиот кралски буџет на Хокон Осми: апанажа од над 1,25 милиони евра, а речиси четири од десет Норвежани велат дека е висока

Норвешка има нов крал само неколку недели, а првата голема тема околу него не е церемонија, туку бројка. По смртта на кралот Харалд Петти, на тронот седна Хокон Осми, а владата наскоро ќе го претстави буџетот за наредната година – во кој е предвидено зголемување на апанажата и за него и за кралицата Мете-Марит.

Досега двајцата примаа пари според статусот на престолонаследници, со износите од пред само неколку месеци. Новата позиција носи нова сума. Според германскиот Bunte, за 2026 година нивната апанажа изнесува околу 13,5 милиони норвешки круни, односно над 1.250.000 евра. Формално, ова е вообичаена процедура што едноставно се совпаднала со смената на тронот. Но кога сметката пристигнува заедно со круната, луѓето почнуваат да бројат.

И бројат. Норвешкиот портал Nettavisen објави анкета на 2.503 испитаници, и таа покажува земја јасно поделена. Речиси четири од десет граѓани, 39,1 отсто, сметаат дека износот е висок: 19,6 отсто велат „превисок“, 19,5 отсто „малку висок“. Наспроти нив, 37,9 отсто го сметаат за разумен, а 8,1 отсто мислат дека кралот треба да добива повеќе – 3,1 отсто го оценуваат како „пренизок“, а 5 отсто како „малку низок“.

Луѓето што ги познаваат трошоците на дворот додаваат забелешка што вреди повеќе од самата анкета: многумина немаат поим што точно покрива овој фонд, па неодлучните најчесто штиклираат „разумно“. Тоа е вообичаена реакција кога се оценуваат сложени финансиски ставки. Со други зборови, дел од поддршката е всушност незнаење со љубезно лице. Колку граѓани, во која било држава, навистина знаат за што одат нивните пари кога ќе влезат во палата?

Хокон Осми и престолонаследничката Ингрид Александра веќе го одработија првиот свечен настап – отворањето на Парламентот. Таму се аплаудира. Буџетот е следниот тест, и тој е потежок, затоа што таму не се гледа униформата, туку износот.

А тајмингот не можеше да биде понезгоден. Додека се зборува за покачување, новите адвокати на Мариус Борг Хејби, синот на Мете-Марит, се обидуваат да го вклучат во работен однос – како единствена шанса за каква-таква слобода, откако беше осуден на четири години затвор. За новиот двор тоа значи едно: секоја круна во буџетот ќе се чита покрај секој наслов за Мариус.