Дизајнерка на гардеробни: 65 отсто од просторот за закачена облека, 25 за полици, 10 за фиоки – и зошто подлабоко не значи повеќе место

Гардеробната соба не се прави така што ѕидовите ќе се наполнат со плакари. Ејми Томас, дизајн-директорка во компанијата Metropolitan Closet Company, ги наведува петте одлуки што треба да се донесат пред тоа – за да се добие поголем капацитет, удобност и ред без да се фрли ниту еден сантиметар. Дури и ако немаш цела соба, туку еден плакар во спалната, правилата важат исто.

Прво: инвентар на облеката, па дури потоа метар

Звучи контрадикторно, но почетната точка не се расположливите квадрати. Прво треба да знаеш што ќе стои внатре. Дали преовладуваат кошулите и сакоата? Има ли многу долги фустани? Повеќе чевли или ташни? Дали повеќето џемпери ги виткаш? „Пред да се дизајнира гардеробна, прво треба да се анализира што човекот навистина има и како сака да ја чува и користи облеката“, вели Томас. Од таа рендгенска снимка зависи колку шипки, полици, фиоки, решетки за чевли и додатоци навистина се потребни.

Универзална распределба не постои, но Томас нуди корисна појдовна точка: најмалку 65 отсто од просторот за закачена облека, околу 25 отсто за полици и приближно 10 отсто за фиоки. Зошто предност имаат закачалките? Затоа што просторот за закачување најтешко се решава подоцна. Комода или решетка за чевли може да се додадат и на друго место во домот, а сакоата, кошулите и фустаните бараат многу поконкретни услови. Процентите, сепак, се менуваат според вистинската облека на секого – некој со голема колекција чевли има сосема други потреби од некој што секој ден носи костим.

Второ: подлабоко не значи повеќе место

Ова е, според Томас, една од најчестите грешки: верувањето дека колку е подлабок мебелот, толку повеќе собира. Во гардеробната често е обратно. Преголемата длабочина го јаде просторот за движење и посебно ги комплицира аглите, без да донесе корисен простор. Нејзиниот совет е облеката што навистина бара 55-60 сантиметри длабочина – сакоа, блејзери, кошули, блузи, фустани – да се собере на еден ѕид, а за чевли, ташни и свиткана облека да се користат поплитки модули. „Добро дизајнираната гардеробна не е онаа со најмногу мебел, туку онаа што собира повеќе, го олеснува секојдневното користење и во која се движиш удобно“, вели таа.

Кај мала гардеробна токму ова е најкорисниот трик: модулите да не се со иста длабочина. Поголемата длабочина само за облеката на која ѝ треба, поплитко за сè останато – и во средината се ослободуваат сантиметри, а просторот изгледа пошироко. Висината исто така е важна. Свитканата облека, кога е можно, треба да биде приближно во висина на очите, за лесно да се најде и земе. Шипките и додатоците што се користат секој ден не треба да те тераат постојано да се истегнуваш или наведнуваш. „Во мали простори, добриот дизајн не значи да се пополни секоја дупка, туку сè да биде достапно, удобно и визуелно лесно.“

Трето: по мерка само она што навистина ја менува функцијата

Гардеробна по мерка не значи секој елемент да има уникатна димензија. Инвестицијата најмногу се исплатува кај висините, пропорциите, распоредот и достапноста. Должината на облеката се разликува од човек до човек, како и удобниот дофат: палтото на висок човек зафаќа поголема должина од палтото на понизок, а ако двата простора се направат исто, остануваат неискористени сантиметри. „Гардеробната треба да се прилагоди на човекот, а не човекот да се прилагодува на гардеробната“, вели Томас. Фиоките за долна облека или ситни додатоци, пак, можат да бидат со стандардни мерки без да се изгуби функцијата.

Добрата гардеробна треба да може и да се менува. Менуваме облека, навики и животни периоди, а внатрешноста треба да ги следи. Затоа е паметно да се предвидат подвижни полици и шипки или распоред што се менува без да се гради целиот мебел одново – зоната што денес чува кошули за неколку години може да има друга намена.

Четврто: светлото се планира пред да се затвори проектот

Осветлувањето не смее да дојде на крај, кога сè е веќе дефинирано. Томас предлага светло во слоеви: пригушено, амбиентално светло за атмосфера кога не е потребна максимална видливост, и доволно силно, рамномерно општо светло за облекување и разликување на алиштата. Може да се додаде и светло вградено во полиците, страните или шипките, особено кога модулите се длабоки. Електричната инсталација, профилите и точките за светло треба да се предвидат од почетокот, за да не се лепат подоцна. Не е важно само колку светло има, туку и како ги прикажува боите: индекс на репродукција на бои (CRI) поголем од 90 дава многу верни тонови – токму она што Томас го вели со „да не ги мешаш темносините алишта со црните“. Ако има огледало, светлото треба да го осветлува човекот рамномерно, а не само од таванот.

Петто: окови и фиоки, деталите за кои ќе си благодарен по десет години

Добриот распоред губи дел од вредноста ако фиоките, водилките или шарките почнат да откажуваат. За Томас, оковите се долгорочна инвестиција: подобро поедноставна линија од специјализиран, сигурен производител, отколку пософистициран механизам со послаб квалитет. Висината и длабочината на секоја фиока треба да се одреди според содржината – долната облека и ситните додатоци најдобро стојат во ниски фиоки, без натрупување во слоеви. Ако маиците ги виткаш вертикално, внатрешна ширина од околу 58 сантиметри во многу случаи овозможува неколку редови.

Дури и закачалката е дел од дизајнот. Една иста тенка закачалка за сè визуелно штеди простор, но не ја чува секогаш облеката правилно: лесна блуза и структурирано сако имаат различни потреби. Томас препорачува закачалките да се изедначат по категории – еден тип за кошули и блузи, друг за панталони, а поцврст за сакоа, костими и палта. За нежните парчиња добро функционираат моделите против лизгање. Еднаквите закачалки во секоја група даваат визуелен континуитет, и гардеробната изгледа поуредно. Ред не се купува со повеќе мебел – се планира, сантиметар по сантиметар.