Хамас го прифати планот. Израел не го прифати. И тоа е целата сцена во една реченица – американски план што двете страни требаше да го потпишат, а на крајот го одбива токму оној што со недели се претставуваше како страна што само чека мир.

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху потврди дека Израел не го прифатил најновиот план за Појасот Газа, и покрај тоа што добил гаранција дека израелската војска нема да се повлече пред целосно разоружување на Хамас. Планот, што го претстави администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп, се однесува на втората фаза од мировниот процес: разоружување на Хамас и постепено повлекување на израелските сили.

Спорот не е околу тоа што треба да се случи, туку по кој редослед. Хамас пристанува на разоружување под услов тоа да се одвива паралелно со израелското повлекување. Израел бара обратно – прво оружјето, потоа сè друго. Целата дипломатска конструкција виси на еден прашалник за редослед, а таму каде што нема доверба, редоследот е сè.

„Тимот на Трамп ни испрати нацрт што не го прифативме. Тоа не е наш нацрт. Им ги пренесовме нашите забелешки”, рече Нетанјаху во видеоснимка објавена на друштвените мрежи. Трамп го нарече еден од најголемите пријатели што Израел ги имал во Белата куќа – и веднаш потоа даде до знаење дека тоа пријателство не купува отстапки. „Опстанокот на Израел не е предмет на преговори.”

Кој кому не му верува

По израелските приговори, Одборот за мир основан од Трамп му гарантирал на Нетанјаху дека војската нема да се повлече пред Хамас целосно да го предаде оружјето. Начелникот на Генералштабот на израелската војска, Ејал Замир, порача дека армијата ќе продолжи да дејствува во Газа: „Нема да дозволиме на нашите граници да се создаде закана како онаа што ја доживеавме на 7 октомври.”

Портпаролот на Хамас, Хазем Касем, од своја страна соопшти дека е постигнат договор со другите палестински фракции за начинот на спроведување на примирјето, и ги повика американската администрација и претставникот на Одборот за мир, Николај Младенов, да извршат притисок врз Израел. Одборот предложи постепено разоружување и заемно повлекување – но, како што стојат работите, ниту една страна не верува дека другата ќе ги исполни обврските.

Календарот што никој не го спомнува гласно

Има уште еден датум што виси над сето ова. Во октомври во Израел се одржуваат парламентарни избори. Нетанјаху повторно се кандидира, а неговата влада и натаму е под удар поради безбедносните пропусти пред нападот на Хамас од 7 октомври 2023 година. Седницата на израелскиот безбедносен кабинет, закажана за вторник, според израелските медиуми е одложена за четврток.

Мировниот план на Трамп со месеци удира во истите пречки: разоружувањето на Хамас, формирањето нова палестинска управа, распоредувањето меѓународни сили и израелското повлекување – ниту едно од тоа не е спроведено. Дали некој навистина верува дека потписот ќе дојде пред гласачките кутии, или пак сите чекаат да се види кој ќе ја брои втората фаза?