„Сите овие настани Буџетот и граѓаните ги чинат нула денари“, изјави премиерот Христијан Мицкоски во Штип. „Слободно можете да проверите на „Отворени финансии“ и ќе видите дека сè е ова нула денари.“ Тој не наведе ниту една компанија што ги обезбедила средствата, ниту една сума.

Истиот ден се објавија документи што ја покажуваат другата половина од таа реченица.

Хронологија на 14 дена

На 28 април Владата, на својата 167-та седница, одлучи задачата за прославата на 35 години независност да ѝ ја додели на Државната лотарија – државно акционерско друштво чии 45.000 акции се во сопственост на државата.

Два дена подоцна, на 30 април, Лотаријата објави „Јавен повик за прибирање понуди за реализација на спонзорирани настани“. Повикот беше воден според Законот за спонзорство и донации, па затоа не се појави во системот за јавни набавки. Рокот за понуди – пет работни дена.

Условите во повикот беа исклучително прецизни: светски артист од „А класа“ со „А класа“ продукција, настан на отворено со гарантирана посета од најмалку 30.000 луѓе; втора интернационална ѕвезда од „А класа“ во придружба на македонски артисти; и најмалку 12 театарски и визуелни настани низ земјата под концептот „35 години независна Македонија“.

Тие три описи потоа се остварија точка по точка: Дејвид Гета, Хозе Карерас со македонски изведувачи, и серијата „Силно светнал ден“. Оглас што толку прецизно го опишува она што подоцна се случило не е повик за понуди – тоа е спецификација напишана откако е познат добавувачот.

На повикот се пријавил само еден понудувач: „Стардаст“, фирма поврзана со продукцијата „Авалон“. Пет дена по истекот на рокот, на 12 мај, Бобан Милошески од „Авалон“ и владината портпаролка Марија Митева заедно ја претставија програмата и го најавија настапот на Гета.

Кој е „Стардаст“

Како основач на компанијата се води Миа Милошеска, ќерка на Бобан Милошески, сопственик на „Авалон“. Фирмата е основана во 2021 година и имала блокирана сметка, при што последната регистрирана блокада била во март 2025 година. Во 2025 година „Стардаст“ бележи приходи од околу 67 милиони денари.

И уште нешто: во февруари 2026 година, два месеци пред јавниот повик, Државната лотарија на „Стардаст“ веќе ѝ исплатила 1.850.610 денари. За што – не е објавено. Милошеска, прашана по телефон, рекла дека не е запозната за какви пари станува збор и дека ќе одговори писмено. Одговорот не пристигна ниту по два и пол месеци.

Двете сметководствени категории

Тврдењето на премиерот може да биде технички точно и суштински празно во исто време. Директниот расход од централниот Буџет навистина може да биде нула, а истовремено државно акционерско друштво да ги плати истите настани од сопствени средства. Тоа се две различни сметководствени категории – и парите на Државната лотарија не престануваат да бидат државни затоа што поминале низ друга сметка.

Исплатите од Лотаријата, инаку, не се појавуваат на „Отворени финансии“, бидејќи станува збор за договори склучени директно меѓу друштвото и компаниите. Значи премиерот ги упати граѓаните да проверат на портал каде токму овие трансакции по дефиниција не се гледаат.

Бројките што ги нема

Директорот на Лотаријата Александар Климовски изјави дека сите прашања за сумата треба да се постават во Владата. Портпаролката Митева побара прашањата да ѝ бидат испратени писмено; одговор нема. Уште во мај таа најави дека јавноста ќе биде информирана „кога ќе бидат финализирани сите програмски, продукциски и договорни елементи“. Прославата заврши. Финализирано е сè освен информирањето.

Милошески од „Авалон“, прашан за парите на прес-конференција, одговори со контрапрашање: „Дали ти изгледам како идиот?“

Опозициската СДСМ тврди дека само настапот на Гета чини најмалку милион евра и дека вкупната сума со сите настани достигнува до пет милиони. Тоа е партиска процена, не потврдена бројка – но е единствената бројка што воопшто е изговорена наглас, што само по себе кажува нешто за состојбата.

Вкупно се одржаа 16 настани, со гостувања и на Стив Аоки, Пол ван Дајк и Пол Окенфолд. За ниту еден од нив не е објавена цена.

Прашањето не е дали Македонија смее да слави. Ниту дали на сцена смее да има светски имиња. Државата може да организира прослава, компаниите можат да бидат спонзори, државно друштво може да учествува во финансирањето. Секој од тие модели остава документ. „Нула денари“ е одговор на прашање што никој не го поставил; прашањето беше колку чинеше.