Срцето чука во неред. Очите се суви и иритирани. Внатре во увото – нечуен пискот, како тивок ѕвон што не престанува. Тие три симптоми не се напад на паника. Не се болест. Се првите три знаци на менопауза – и почнуваат во периода која може да трае од четири до десет години.

Перименопаузата е тивката фаза која женскиот лекар често ја објаснува со техничка терминологија која кажува малку. Едноставниот превод: телото го сели производство на хормони од јајниците кон надбубрежни жлезди, маснотија, кожа, мозок. Преселбата е тивка, но симптомите доаѓаат со неа. Студијата ИВХП од 2023 го потврдува: перименопаузата е глобална реорганизација на физиологијата, не само хормонска промена.

Палпитациите доаѓаат најчесто ноќе или кога телото е на одмор. Не се срцеви проблеми – се флуктуации на естроген кои го дестабилизираат симпатичниот нервен систем. Жените одат на кардиолог, ЕКГ показува нормално, доктори кажуваат „сѐ е добро”. Но не е – и причината е попрост одговор отколку се очекува.

Тинитусот – звукот во увото – е тивок симптом за кој ретко се пишува. Хормоналните флуктуации влијаат на внатрешното уво. Може да биде континуиран или повремен. Не се решава со лекови за уши – решението е соработка со ендокринолог, не со ОРЛ.

Сувите очи се можеби најмалку драматичниот симптом – но најчесто заборавениот. Слабеењето на естрогенот директно ја намалува лакримарната секреција. Жените се мислат дека е алергија или работа пред компјутер. Капки и видливо подобрување со замени за хидратација – но коренот е хормонски.

Што се прави? Прв чекор – не молчи. Втор – бара ендокринолог, не само гинеколог. Трет – храна, сон, движење. Четврт – доктор кој ја разбира перименопаузата, не само класичната менопауза. На Балканот тие доктори се ретки. Но почнуваат да се појавуваат.