Дваесет пожари за еден ден. Осум сè уште активни во шест часот попладне, два под контрола, десет изгаснати. Тоа е официјалниот пресек на Центарот за управување со кризи за 14 август – и тоа е бројка што не се чита како статистика, туку како распоред на дежурства од кој никој нема одмор.

Ноќта пред тоа беше најтешката ова лето. Во Богомила, Чашко, огнот стигна до првите куќи. Во Лозани, во Пелагонија, сувата трева гореше на педесет метри од домовите. Двете села беа спасени – но не благодарение на некој систем што однапред предвидел дека август ќе биде токму ваков.

Кој всушност го изгаси огнот

Одговорот е непријатен за секој што сака да го стави ова во соопштение. Во Богомила интервенираа велешките пожарникари заедно со мештаните. Во Битолско, покрај професионалните екипи, на терен излегоа дваесет доброволни пожарникари. Во Македонски Брод, каде огнот трае со денови на непристапен терен, работеа триесетина луѓе – доброволци и професионалци заедно.

Директорот на Дирекцијата за заштита и спасување, Стојанче Ангелов, кажа дека побарал помош со четири пинцгауери затоа што пожарната линија била „екстремно долга”. Тоа е реченица што вреди да се прочита двапати. Пожарната линија е екстремно долга – а бројот на возила што може да се побараат се брои на прсти од едната рака.

Дваесет пожари, а списокот се повторува

Погледнете ги имињата на општините од пресекот: Студеничани, Македонски Брод, Велес, Јегуновце, Струга, Крушево, Прилеп, Чучер Сандево. Тоа не се егзотични локации што одеднаш почнале да горат. Тоа се истите терени што горат секое лето, со иста вегетација, со ист ветар, со иста температура. Разликата од година во година е само во тоа колку луѓе имало на располагање таа ноќ.

Ангелов вели дека активните пожари не ги загрозуваат населените места ниту квалитетните шуми. Добро. Но „не загрозуваат” не е исто со „нема да загрозуваат” – тоа е состојба на моментот, а не на планот.

Кога соседите горат истовремено

Изминатото деноноќие огнот не беше само наш проблем. Во Хрватска се водеше борба околу Омиш, во Грција пожарот стигна до Сивири, каде во август има и македонски туристи. Балканот гори синхронизирано, а секоја држава посебно ја брои својата штета и својата среќа што ветрот свртел на време.

Едно лице е хоспитализирано со изгореници. Тоа е бројката што остана од најтешката ноќ – и таа е мала само ако не сте вие тој човек.

Прашањето што остана виси е поедноставно од секоја кризна проценка: колку август треба да помине вака за некој да реши дека доброволците со дваесет пара раце не се стратегија, туку изговор за тоа што го нема?