Фон дер Лајен: јазикот е добредојден, патот води преку Софија

Урсула фон дер Лајен ја заврши балканската турнеја во Скопје и остави две пораки. Првата Владата ја чекаше со години: македонската култура и македонскиот јазик, според претседателката на Европската комисија, можат да ја направат Унијата побогата. Втората е онаа што ја слушаме од 2022 година: за првиот кластер сè уште треба уставни измени со кои Бугарите ќе влезат во Уставот. Најконкретниот резултат од посетата е еден совет – министерот Тимчо Муцунски следната недела да побара средба со бугарската колешка во Софија. Пофалба за домашната задача, а оцената ја пишува соседот.

Прилеп: „недопирливите“ паднаа, а четири претреси завршија кај полицајци

Директорот на БЈБ, Александар Јанев, дојде во Прилеп со готов наслов за падот на митот за недопирливите. Бројките се посериозни од слоганот: 37 претреси, кривична пријава за 21 лице, сеф со над 50.000 евра. Но четири од претресите завршија кај полицајци од ОВР Прилеп, а мрежата, според самото МВР, се градела повеќе од 15 години. Кој гледал, а не видел? Истиот град наскоро ќе добие и „Safe City“, над 40 точки под камери, со рок „наредните месеци“ и проектна документација што сè уште се изработува. Камерите ќе бројат прекршоци. Дали ќе видат и она што 15 години никој не го виде?

„Пулс“: лиценца без барање

Дејан Јованов – Деко, сопственикот на „Пулс“ и првообвинет за пожарот во Кочани, останува во притвор. Ден пред да му истече законскиот максимум од една година, судот му определи нов притвор во нова истрага: обвинителството тврди дека дал поткуп на службено лице од Министерството за економија и добил лиценца без воопшто да поднесе барање, за објект што не ги исполнувал условите. Одбраната вели дека доказите се чувале „под маса“ за токму овој момент. Двете верзии се непријатни за институциите. Ако е точна првата, дозволата била купена стока. Ако е точна втората, притворот се продолжува со тајминг. Одговорот е кај судот.

Кичево и Шупли Камен: бетон без проценка, дозвола без поглед на терен

Новата болница во Кичево почна да се гради во осумдесеттите. Оттогаш низ градот поминаа 21 министер со ветување, а последниот, Сашо Клековски, барем не вети датум. Вели дека парите се одвоени, но се прават студии дали старата конструкција воопшто може да се користи. По речиси четири децении, државата сè уште не знае дали бетонот што го плаќаше вреди нешто.

Кај Куманово, пак, државата знае точно што потпишала, само не и што значи тоа на терен. Министерството за животна средина дозволи вадење песок од коритото на Пчиња, на 1.000 метри од Зубовце до Шупли Камен, а селото излезе на протест од страв дека ќе остане без вода за пиење. Од претходното копање, велат жителите, останаа дупки од 6-7 метри и трајна забрана во 2019. Инспекторите велат дека дозволата е во ред и дека запирањето не е нивна надлежност. Тогаш прашањето е за оној што ја потпишал.

Откупувачите со цена однапред, РКЕ сè уште брои

Земјоделците добија закон што на хартија изгледа сериозно: регистар на откупувачи, писмени договори, заверени ваги и казни до 10.000 евра, а цената мора да се објави однапред. Крај на „ќе видиме колку ќе ти платам“ – барем во законот. Кој ќе контролира на терен, законот не кажува доволно гласно.

Евтината сабота и четирите часа евтина дневна тарифа се спомнуваат од пролетта, а анализите требаше да бидат готови до крајот на септември. РКЕ сè уште брои: конечна одлука се очекува во декември, а новите цени треба да важат од 1 јануари 2027. Во меѓувреме, пченицата во светот поскапе 6,3% за еден месец, а глобалните цени на храната се највисоки од ноември 2022. Пекарите засега се држат на старите залихи. До кога, никој не кажува.

Опозиција во расправија со себе, Советот на Град Скопје во свирежи

Во СДСМ платформата „12:05“ бара оставка од Венко Филипче, а партијата ја нарекува „ЗНАМ 2.0“. Наместо дебата зошто опозицијата не расте, се води дебата кој за кого работи. Власта може само да гледа.

Во Советот на Град Скопје Левица го исвирка градоначалникот Ѓорѓиевски, а тој ги нарече хор „ветер и магла“. Во позадина е новото правило: советниците прашуваат однапред, градоначалникот одговара после, без контрапрашање. Свирежите се бучни. Правилото е потивко и трае подолго.

Мали чекори со мали бројки

Бутел поставува нови контејнери против дивите депонии, а градоначалникот Дарко Костовски вели дека ја менуваат сликата на општината. Колку и каде, Општината не кажа. Во Кочани министерот отвори дневен центар за лица со попреченост со капацитет од 12 корисници месечно. Секое ново место е добредојдено, но бројката сама го поставува прашањето колку семејства ќе останат пред вратата.

Војната што поминува низ Балканот

Истрагата го откри Русинот зад досега најголемата руска саботажа во Европа, нападот со дрон врз украински товарен авион во Лајпциг. Семтексот стигнал со камиони преку Бугарија и Србија – патот до германскиот аеродром водел низ нашето соседство. Истовремено протече рускиот план за зимата: струјата и греењето во Киев, Харков и Одеса да се намалат за 90 отсто, а Јужниот мост во Киев е погоден втор ден по ред и метрото веќе не го преминува Днепар. Од другата страна на Атлантикот, Трамп размислува да го запре извозот на дизел пред изборите за Конгрес, а од Европа бара да ги отвори своите резерви.

Спорт: Шкотите доаѓаат, МЗТ се враќа

Во Скопје пристигнуваат 3.200 Шкоти, а Македонија го чека првиот гол по речиси една година. Седлоски ги презема критиките на себе, што е барем фер почеток. Поубава вест има во кошарката: МЗТ се враќа во Европа по повеќе од 25 години, а во вторник „Јане Сандански“ повторно ќе има европска вечер. Во ракометот, Пелистер падна 24:31 од Ла Риоха во Битола, па стана лидер во Суперлигата. Во недела Скопје трча: над 15.000 тркачи од 63 земји, со затворени улици од 6 до 14 часот.

Потешкиот дел од денот има заеднички именител, и тој не е Брисел. Мрежа за дрога што опстанала 15 години, лиценца издадена без барање, болница што чека четири децении, дозвола за река потпишана без поглед на терен. Секогаш постои документ, потпис и надлежност. Ретко постои некој што ќе каже „ова е моја одговорност“.